( رساله در تفضيل اهواز بر بغداد از جهة امور طبيعيّه ) ( مقالة فى ان جهة ادراك الحقايق جهة واحده ) ( مقالة فى طبيعتى الالم و اللّذة ) ( مقالة فى اتفاق الحيوان لناطق على الصواب مع اختلافهم فى المقاصد و الاغراض ) ( رساله در اعمار و آجال كونيّه ) ( رساله در طبيعة عقل ) ( رساله در صناعة كتابت بنا بر اوضاع اوايل ) ( مقالة فى العالم من جهة مبدئه و طبيعته و كماله ) ( مقالة فى المبادى و الموجودات ) ( رسالة فى تحقيق رأى ارسطو ان القوة المدبرة هى من بدن الانسان فى القلب منه ) ( رسالة فى جواب مسئلة سئل عنها ابن السمح البغدادى ) ( كتاب فى تقويم الصناعة الطبيّه ) نظمه من كتب جالينوس ( مقاله در شرح مصادرات اقليدس ) ( مقاله در كواكب حادثه در جوّ ) ( مقاله در ضوء قمر ) ( مقاله در قوس قزح و هاله ) ( مقاله در مركز ثقل اجسام ) ( مقاله در مساحة كره ) ( مقاله در مراياى محرقه ) ( كتاب فى ان الكرة اوسع الاشكال المجسمة التى احاطتها متساوية و ان الدّايرة اوسع الاشكال المسطحة التى احاطتها متساويه ) ( مقالة فى استخراج خط نصف النهار ) ( مقالة فى ان ما يرى من السماء هو اكثر من نصفها ) ( مقالة فى عمل مخمس فى مربع ) ( مقاله در مجره ) ( مقالة فى اضوأ الكواكب ) ( مقالة فى الاثر الذى فى القمر ) ( مقالة فى حساب الخطائين ) « مقالة فى استخراج ارتفاع القطب » « رسالة فى استخراج اعمدة الجبال » « كتاب فى السياسه » « كتاب فى الحميّات » « رسالة فى الجدرى » * ابن هيثم حكيم را بيشتر از دويست جلد از مطوّلات و مختصرات مىباشد چون ذكر تمام آنها در اين كتاب مناسب نبود لذا بنكارش مشهورترين آنها اكتفا رفت * 2 1 ابن الواسطى الطبيب البغدادى از رجال اواخر مائه پنجم هجرى و طبيب المستظهر باللّه بيست و هفتم خليفهء عباسى مىباشد و هم در عداد صاحبان مناصب و داراى شئونات طبابت و وزارت بوده و در طريق معالجت ربطى كامل و در مزاولت اعمال طبابت حظى وافى داشته * مولد و منشأ وى بغداد و هم در آن شهر به تحصيل علم طب پرداخته و قوانين علاج را تكميل نموده و بالاخره در نزد المستظهر باللّه بمقام منيع و محل رفيع ارتقا جست و همواره مرجع امور و سبب قضأ حوائج جمهور بود و هركسى را در حضرت خلافت حاجتى بود و يا تمناى موهبتى داشت انجام آن بدستيارى