ميرزا علي خان ناصر الحكماء
32
حفظ صحت ( فارسى )
مىكردد و چون فوق العاده احتراقپذيرند شايستكى بلدان و ازمنهء بارده را دارند چنان كه ساكنين منطقهء منجمده از روغن كوسالهء بحرى تغذيه مىنمايند چه در چنين اقليم ثلجى شعلهء كانون حياتى بايد كمال شدّت را داشته باشد تا آنكه با برودت مهلك محيطى مقاومت نمايد و به همين جهة مىباشد كه اشخاص تهىدست و فقراء و اطفال ضعيف و لاغر و مسلولين را اجسام دسمه ( روغن ماهى ) شايسته است زيرا كه مواد مزبوره بچراغى كه قريب الانطفاء است روغن مىدهد بالجمله افراط در غذاء چنان كه ذكر شد موجب سمن مفرط و سوء هضم و ورم معده كردد و تقليل ان ( به مقدار 2 مثقال ازت و 2 سير و نيم كربن در شبانهروز ) مورث نقصان وزن بدن و قوى و حرارت شود و اسباب برور تهبّج و اسهال و احتقان عقد و سوء القنيه كردد و در بىغذائى و امساك صرف همينكه 4 عشر وزن بدن نقصان پيدا كند فورا مرك در رسد و حرارت بدن به 24 درجه رسد و بدوا دسومت و بعد سلسلهء عضلى تحمّل تمام تحليل بدن را نمايد در زمستان تحمل دسومات و قند را بهتر مىتوان كرد چه در ان وقت قسمتى از انها فورا به مصرف مىرسد خلاصه موافق حفظ الصّحّة صحيح تغذيه بايد برحسب حرارت خارجى ( فصل يا اقليم ) و تحليل عضلى ( حرف و مشاغل ) و مزاج و حالت صحّت تغيير كند تغذيه برحسب درجات مختلفهء اسنان نيز بايد تغيير نمايد چنان كه طفل