ميرزا علي خان ناصر الحكماء
27
حفظ صحت ( فارسى )
بكانون حياتى اغذيه را برحسب اين دو خاصيّت به دو طبقهء عمده منقسم مىكنند ( 1 ) اغذيهء ازته يا شبه بياض البيضى يا پروتئيك ( پروتئين C 40 H 31 A 5 ? ? ? O 12 ده ) يا تركيبات رباعى . - اجزاء اصليّهء انها عبارتند از كربن و ايدرژن و اكسيژن و ازت ولى كوكرد و فسفر هم كاهى به مقدار قليل در انها موجود است و بمحض اينكه هضم كرديدند مستحيل و متبدّل بانساج زنده شوند و شبيه بمغتذى كردند فرد اكمل انها هم البومين مىباشد و از نباتات و حيوانات هر دو بدست ايند انها كه از نباتات ماخوذاند عبارتند از گلوتن ( غلّات ) و لگومين ( سبزى الات ) و انها كه از حيوانات بدست ايند اكثر و عبارتند از البومين ( سفيدهء تخم ) و ويتلّين ( زردهء تخم ) و سرين ( سائل دم ) و گلبولين ( كريّات قرمز ) و فيبرين و سنتونين و ميوزين ( عضلات ) و كازئين ( شير ) و خندرين ( كه از جوشانيدن غضاريف بدست ايد ) و اسئين ( كه از مجاورت عظام با جوهر نمك بدست ايد ) و ژلاتين يعنى سريشم ( كه از مجاورت اب جوش با اسئين موجود كردد ) ولى از اين جمله ژلاتين مغذّى نمىباشد ( 2 ) اغذيهء احتراقيّه يا ايدروكربورها يا تركيبات ثلاثى . - از كربن و اكسيژن و ايدرژن مركّب كشته ولى عنصر ثابت انها عبارتست از كربن و ايدرژن و فائدهء انها احتراق و بدان واسطه اعطاء حرارت و حركت