ميرزا علي خان ناصر الحكماء
25
حفظ صحت ( فارسى )
و تعريق زياد متمادى شود اثر تارى چشم هم ابدى كردد و نزول اب مرواريد دست دهد چنان كه من بنده در ضمن اعمال كحالى خود در بعضى از مبتلايان باب مرواريد كه براى عمل قدح نزد اينجانب امده بودند پس از تحقيقات زيادى كه در اسباب ان مىنمودم معلوم كردم كه بعضى اتشكارند خلاصه در حالت طبيعى با آنكه اكل غذا متناوب مىباشد و خون لاينقطع به بدن غذا مىدهد تغييرى ابدا در كميّت و تناسب اجزاى خون پيدا نشود زيرا كه پس از هضم و جذب مقدارى از اغذيه در بدن ذخيره شود مثلا قند در كبد و دسومت در بين اعضاء و عناصر تشريحيّه و موادّ ازته در طحال و عقد لنفى و املاح و مواد معدنى در طحال و اكسيژن ؟ ؟ ؟ در كريّات قرمز خون و در وقت لزوم به خون كمك دهد و بدين واسطه است كه هر قدر هم غذا دير به بدن رسد يا در هواء منقصتى عارض شود به زودى تغيير فاحشى در تركيب خون دست دهد اكنون بايد دانست كه تغذيه را دو خاصيت عمده است ( 1 ) آنكه بايد انساج بدنيهء ما را كه لاينقطع بوساطت عمل حياتى فاسد مىشود مرمّت نمايد و على الأتّصال عضلات و عظام و خون و غيره را به اندازه كه مستعمل و فانى مىكردد مجدّدا توليد نمايد ( 2 ) آنكه بايد موادّ لازمهء حصول قوت را اعطاء نمايد اعمّ از آنكه قوّت مزبور محصول از حرارت باشد يا از حركت بدن انسان از حيثيّات مذكوره حكم اسبابى دارد مانند محرك كالسكهاى بخار كه به عمل درايد زيرا كه چنين اسبابى بجهة آنكه به عمل خود باقى ماند به دو چيز احتياج پيدا مىكند يكى آنكه لاينقطع اجزاء مختلفهء آن را كه حك مىشوند اصلاح نمايد مثلا اهن بارّابههاى