ميرزا علي خان ناصر الحكماء
5
حفظ صحت ( فارسى )
از پرتو كربورديدرژن ) و امونياك و تيزاب و اسيد ازتو و ازن و يد و غبارهاى معدنى ( مانند نمك طعام و سولفات دوسديوم و سولفات دوكلسيوم و سولفات دوفر و غيره ) و ذرّات اليه و نطفههاى ذو الالة در اثر مثنّاى هوا هواى جوّ در ان واحد هم غذاى حيات و هم مادّهء محيطى موجودات زندهء سطح زمين مىباشد و لهذا در بدن دو اثر مىنمايد اوّلى عمدهتر و شيميائى صرف و بملاحظهء مزبوره حيات را عبارت دانند از احتراق يعنى مركب شدن با اكسيژن و تنفس را اخذ اكسيژن پندارند از هوا بجهة ضرورت عمل احتراق مذكور دويّمى فيزيكى صرف و عبارتست از تاثير هوا از حيث فشار و جفاف و حركت و حرارت و غيره چنانچه بر همهكس واضح شده كه رياح و اقاليم و اختلاف ارتفاعات بلاد از سطح بحر محيط در صحّت بدن مداخله مىنمايند پس بر ما لازم است كه هريك از دو عمل مزبور هوا را جداكانه مذكور داريم فصل اوّل در باب اثر هوا از حيث غذاى تنفّسى اكسيژن بدرون بدن از دو طريق مختلف نفوذ و دخول مىنمايد و اندو عبارتست از ريتين و جلد و بلا كلام طريق اوّل عمدهتر و از محاسبات ذيل نيز همين مسئله مستفاد مىشود