ميرزا علي خان ناصر الحكماء
6
حفظ صحت ( فارسى )
چون انسان در هر دقيقه 16 دفعه نفس مىكشد يعنى 16 مرتبه شهيق و 16 مرتبه زفير برمياورد پس تقريبا در هر شبانهروزى 20000 مرتبه شهيق براورده و در هر شهيقى هم بطور متوسّط چون نصف ليتر هوا اخذ مىنمايد پس بنابراين در هر شبانهروزى 10000 ليتر كه قريب ده زرع مكعّب است هوا داخل ريتين انسان مىكردد و نيز مقدار دمى كه در هر شبانهروز مجاور 10000 ليتر هواى مزبور مىشود مىتوان به 20000 ليتر تخمين نمود زيرا كه قلب در هر انقباضى 180 گرم دم بتوسّط شريان رئوى وارد ريتين مىنمايد و عدّهء انقباضات قلبيّه هم در هر دقيقه به 70 تا 75 مىرسد لهذا اكر ما 180 را ضرب به 70 و حاصل را ضرب به 60 كه عدد دقايق ساعاتست نموده و اين حاصل را به 24 كه عدد ساعات ليل و نهار است ضرب نمائيم حاصل كلّ مقدار دم واردهء در شبانهروز بريه مىشود مطابق صورت ذيل 19584000 - 24 * 60 * 70 * 180 و اين حاصل بحسب گرم است و چون به ليتر تحويل شود 19584 مىشود كه قريب به 20000 ليتر است ولى اين 20000 ليتر كه مقدار خون واردهء بريه در شبانهروز مىباشد تقريبا نصفش كه ده هزار ليتر باشد جزء جامد خون و عامل حقيقى حمل و نقل اكسيژن مىباشد و اين معادلست با هواى واردهء بريه در شبانهروز چه انهم از روى حساب فوق 10000 ليتر شد