و گرم محفوظ دارند و صاحب بول را بايد كه از مغيرات لون بول هيچ شى در آن روز باستعمال نيارد مغيرات لون بول واضح باد كه از استعمال بقول و تره رنگ بول بسبزى زند و از زعفران و خيار شنبر و سنا زرد يا سرخ شود و از مرى اعنى آب كامه سياه و از شراب بلون همان شراب متلوّن شود و از صوم و سهر و تعب و جوع و غضب و از رفع حاجت بول بدير در اكثر زرد يا سرخ شود و بسيار باشد كه بعد سهر بول سفيد شود يا نسبت به آن كه بود كم‌رنگ گردد بنا بر آنكه حرارت از بيدارى مفرط بتحليل مىرود و تحليل حرارت علت عدم صبغ يا نقصان آن مىشود امّا خاصه اينست كه كدر مىباشد بهر آنكه غذا بواسطهء سهر هضم خوب نشده بنا بر عدم نضج كامل اجزاى غليظ در بول ممزوج مىآيد و كدر مىسازد بول را و بول طفلان اعتماد را نشايد چندانكه عمر كمتر اعتماد بر بول او كمتر زيرا كه بواسطهء غلبه بلغم و مغلوبيت صفرا صبغ در بول طفلان كمتر پديد مىآيد امّا چون از هفت سال بگذرد استدلال بر بول او توان كرد و اطبّا در جنس بول امتناع شديد كرده‌اند كه ضرر عظيم دارد و قرشى نوشته كه بعضى از فقها بنا بر اشتغال مناظره تا دير حبس بول كرده بودند از عانه و رانهاى آنها بول برآمد و به همان علت هلاك شدند فى الجمله هرگاه كه تقاضاى حاجت شود فىالفور به قضاى حاجت بايد پرداخت و اطبّا استدلال بول بر چند چيز كنند يكى از ان الوان بول‌ست به شرطى كه چيزى از مغيرات لون نخورده باشد الوان بسيط بول پنج‌ست زرد و سرخ و سبز و سياه و سفيد رنگ زرد انواع آن ششست يكى از ان تبنى ست و تبن كاه را گويند يعنى كاه خشك را در آب بخيسانند و رنگ وى كه در آب آيد رنگ تبنيست و سبب رنگ تبنى در اكثر فساد هضم‌ست دوم اترجى و اترج پوست ترنج رسيده را گويند و زردى اترجى بيشتر از زردى تبنيست و سبب اترجى نيكى حال هضم‌ست در ذخيره نوشته اترجى رقيق القوام دليل نضج باشد و غليظ القوام دليل خامى ماده پس حكم اترجى به لحاظ قوام بول موقوف باشد و محمد بن ذكريا گويد اكثر ديده‌ام كه در امراض حاده از اول روز كه تپ آغاز كرده بول اترجى بوده تا آخر همبران رنگ بماند و بيمار قبل از روز چهاردهم بلاك شد ازين مستفاد مىشود كه اثر اترجيت بول كه نزد جمهور