سوء مزاج بارد ساذج بر دماغ و اجتماع رطوبت خام در مقدم دماغ و كوفته شدن عصب حس بسبب رسيدن ضربه بر صدغين و انضغاط گوهر دماغ بنا بر شكستن استخوان قحف بسقط يا ضربه و برآمدن ابخرهء رطبهء رديهء فاسده از عامهء بدن يا از معده يا از ريه و صدر يا از ديدان امعا يا از منى و خون حيض و نفاس كه در رحم محتبس شده باشد بدماغ و كثرت پذيرفتن خون در بدن و تحليل شدن روح بسببى از اسباب چون رنج و رياضت و حركت عنيف و اسهال مفرط و ما يناسبها حادث گردد و نبض صلب و متفاوت و رنگ بدن و چهره با وصف عدم تهبج مايل بسبزى نمودن و تقدم ملاقات سردى بر سر يا مسبوق تناول اشياى بارده يا استعمال ادويهء مخدره علامت اول و احساس گرانى در مقدم سر و در حركت عيون و اجفان و سيلان مائيت غليظه در اكثر امر از منخرين و به رطوبت لزجه آلوده بودن زبان علامت ثانى و تقدم سبب علامت سوم و چهارم و سبوق حمى بلغمى علامت پنجم و تقدم سدر و دوار و دوى و خيالات پيش چشم و در هنگام خلو معده خفت رو نمودن در سبات علامت ششم و وجود علامات ذات الريه و ذات الصدر چون ضيق نفس و حمى و سعال و فشاريت نبض علامت هفتم و امارات ديدان امعا و آفت رحم علامت هشتم و نهم و آثار امتلاى خون علامت دهم و تقدم اسباب محلّله و بتدريج در سبات افتادن علامت يازدهم‌ست سهر بفتح اول و ثانى و راى مهمله بيدارى و بيخوابى مفرطست و بزيادتى الف بعد با و ضم اول نيز گويند و تورم حوالى دماغ بورم سوداوى و فكر و غم و الم و اكل طعام بادانگيز و سوء هضم و عروض حمى مع امتلاى بدن از اخلاط و حصول رطوبت بورقيه در دماغ و استيلاى سوء مزاج گرم و خشك ساذج خواه صفراوى يا يابس فقط ساده ؟ ؟ ؟ يا سوداوى بسبب مولدهء اين علّت‌ست و امارات سرسام سوداوى علامت اول و تقدم سبب علامت دوم و سوم و چهارم و رطوبت منخرين و رمص عينين و احساس گونهء ثقل در سر و بسرعت بيدار شدن از خواب و جهيده برخاستن علامت پنجم يعنى گرد آمدن رطوبت بورقيه در دماغ‌ست و بودن تشنگى بسيار و سبكى و خشكى دماغ و سوزش و حرقت سر و زردى رنگ رو و تلخى دهان و صفرت و خشونت زبان علامت ششم و هفتم و سبكى حواس و سر و خشكى چشم و زبان و بينى يكسر و گونه گرمى در ملمس سر احساس نمودن و شدت و طول سهر علامت هشتم و گرانى سر با وجود امارات سوداويهء دماغ و ظهور بعضى دلائل ماليخوليا علامت نهم يعنى سوء مزاج سوداويست سبات سهرى و سهر سباتى درين مرض اگر جهت خواب غالب باشد لفظ سبات را مقدم دارند و اگر جهت بيدارى غالب باشد تقديم لفظ سهر نمايند و از آنكه خواب ثقيل و بيدارى مفرط از اعراض لازمهء اين مرض‌ست بدين اسم موسوم شده و مادهء ؟ ؟ ؟ اختلاط ؟ ؟ ؟ اين مرض اطبا را اختلاف‌ست قرشى و جمهور