جمله اعصاب دو قسم‌ست يكى اعصاب دماغى و نخاعى معروفه و دومى اعصاب همدرد كه در اعضاى اندرونى جسم مختلط بشرائين واقع شده منسوجها مىسازند نخستين اعصاب دماغى و نخاعى اعصاب دماغى نزد پيروان اطباى يونان هفت زوج‌ست و زوج اول از غور بطن مقدم دماغ متصل بزائدتين شبيهتين بحلمة الثدى برآمده و بر شكل تقاطع صليبى يا بر طريق تمايل بسوى هر دو چشم براى افادهء حس مىآيد و مجمع النور ازين حاصل شده و بعصبهء مجوفه مشهورست و زوج ثانى از پس زوج اول مائل به طرف وحشى روئيده بسوى هر دو چشم براى افاضت حركت فرود آمده است ايمن با يمن و ايسر با يسر و از ثقبهء نقره كه مشتمل بر مقله است بيرون آمده در مقلهء چشم منشعب بشش شعبه گرديده و هر شعبه بعضلى از عضلات چشم پيوسته و زوج ثالث ناشى مىشود از حد مشترك ميان مقدم و مؤخر دماغ متصل بقاعدهء آن و مختلط مىشود بزوج رابع و برخى مختلط رفته باز جدا شده منشعب به چهار شعبه مىگردد و شعبهء اول از مخرج عروق سباتى برآمده بسوى رقبه منحدر شده تا بحجاب سينه رسيده منتشر مىشود در صفاق و احشا و شعبهء دوم از ثقبهاى عظم الصدغين برون آمده از مخرج تجاوز كرده اتصال مىيابد ببعضى شعب منفصله از زوج خامس و شعبهء سوم از مخرج مذكور و از منفذ زوج دوم برآمده سه شاخ شده شاخ اول بناحيهء ماق اكبر ميل كرده در عضل صدغين و ماضغين و حاجبين و جفنين و وجه متفرق مىشود و شاخ دوم در ثقبهاى ماق اصغر نافذ شده به باطن انف رسيده در طبقهء مستبطنهء انف متفرق مىگردد و شاخ سوم در تجويف برنجى كه در عظم وجنه مهياست منحدر شده متفرع به دو فرع مىشود و فرعى از ان به داخل تجويف فم رفته در اسنان و لثهاى عاليه متفرق مىگردد و فرعى ديگر در جلد و جنه و طرف انف و شفت عليا منتشر مىشود و شعبهء چهارم آن در فك اعلى نافذ شده به زبان درآمده اكثر وى در طبقهء ظاهرى زبان براى عطاى حس مذاق متفرق مىشود و فاضل آن در عمور ؟ ؟ ؟ اسنان و لثات سافله و شفت سفلى منتشر مىگردد و زوج رابع ناشى مىگردد از خلف زوج ثالث مائل‌تر بقاعدهء دماغ و مختلط مىشود با زوج ثالث پس جدا گرديده در صفاق حنك براى اعطاى حس متفرق مىشود و زوج خامس ناشى مىشود خلف رابع از دو جانب دماغ و هر فرد وى منشق به دو شق و منتصف به دو نصفست و نصف اعظم آنها داخل مىشود در ثقبهاى مسامع ؟ ؟ ؟ مىگردد غشاى سمع و نصف اصغر آنها خارج مىشود از ثقبهاى حجريين و مختلط مىشود بعصب زوج ثالث پس اكثر آن جانب ناحيهء خدّين و عضلهء عريضه و باقى آن بسوى عضل صدغين مىآيد و نزد اكثر اطبا هر فرد اين بذاته زوج‌ست و زوج سادس ناشى مىشود از مؤخر دماغ متصل با خامس پس جدا گردد از ان و خارج شود از ثقبه در زلامى ؟ ؟ ؟ و توزيع مىيابد هر فرد آن سه قسم و يكى از انها پس از خروج مىآيد جانب حلق و بيخ زبان و دومى آنها مىآيد بسوى عضل كتف و ما يقارب آن و سومى آنها منحدر مىشود در رقبه از منفذى كه عروق سباتى از ان منفذ صعود مىنمايد و درين محل