نمايندهء قاروره آبگينهء بول را در دست چپ بگيرد و از سايهء خود و عكس لباس خود علىحده داشته بنمايد و طبيب در صحن روشن بلا مطرح شعاع خورشيد ملاحظه كند و نمايندهء قاروره تا ملاحظهء طبيب آبگينه را در دست خويش متمكن دارد و پس از مهيا شدن قاروره افزون از يك ساعت نگذشته باشد يعنى بعد از يك ساعت نجومى قاروره را ملاحظه كردن مىشايد تا يك و نيم ساعت و بعد دو ساعت متغير مىشود كما قال الشيخ لا يصح الاستدلال به عندى بعد ساعة پنجم در تميز و شناسائى بول انسان از بول ديگر حيوانات بول انسان به بول ديگر حيوانات مشابهت دارد چنانچه بول گوسفند سپيد مائل بزردى قريب به بول انسان باشد ليكن بىقوام بود و ثفل وى چون روغن يا مانند ثفل روغن مىباشد و همچنين بول آهو ليكن بىقوام و بىثفل و صافىتر از بول گوسفند بود و بول خر در قاروره غليظتر و سفيد مىنمايد و بول اسپ مانند آن ليكن ازو رقيق‌تر مىباشد و چنان ديده شود كه نصف بالائى وى صافست و نصف زيرين آن كدر و بول استر زرد باشد و اندكى بازرقى زند و در ميان آن چون پنبهء منفوش چيزى بنمايد و كفك نباشد و از اشياى سياله چون ماء العسل و سكنجبين و آب زعفران و آبكامه و ماء التبن مشابه بول انسان بود و بايد دانست كه قاروره دال بر احوال جگر و عروق و اخلاط مىباشد و اجناس ادلهء آن نزد شيخ بو على و سائر متاخرين هفت جنس است اول لون دوم قوام سوم صفا و كدورت چهارم رائحه پنجم زبد ششم مقدار بول هفتم رسوب اما لون اقسام اصول آن پنج‌ست اصفر و احمر و اخضر و اسود و ابيض قسم اول اصفر و آن شش طبقه دارد نخستين تبنى مانند آب كاه و اين دلالت كند بر سوء هضم و قلت صفرا و برودت و اگر از اسباب خارجى بود تناول اشياى آبدار و نوشيدن آب فراوان شاهد آن باشد دوم اترجى يعنى شبيه بلون پوست زرد ترنج و اين دلالت بر اعتدال كند و نكوئى حال هضم به حالت صحت و در امراض حاده بد باشد سوم اشقر كه زرد مائل بسرخى بود و اين دلالت كند بر افزونى حرارت چهارم نارنجى كه شبيه بلون نارنگى باشد و اصفر مشبع نيز نامند پنجم نارى كه زياده از نارنجى سرخ بود و شعاع دارد مانند اخگر نار و مشابه بود بآبى كه زعفران در ان سائيده باشند ششم احمر ناصع كه شبيه برنگ شعر زعفران باشد و اين هريك دلالت كنند بر زيادتى حرارت نسبت بمرتبهء ما قبل آن يعنى حرارت نارى بيشتر از نارنجىست و حرارت زعفرانى يعنى احمر ناصع افزون از نارى على ما ذهب اليه الشيخ و صاحب الكامل و القرشى و گاه در امراض حاده بول رقيق و سپيد باشد و اين ردىست قسم دوم احمر و آن چهار طبقه دارد نخستين اصهب كه اول مرتبه حمرت سبك‌تر از رنگ ورد باشد