در طول و حاصل شود تشنج چنانچه تشنج امتلائى چهارم سده است كه طريق قوت محركه را منسد ساخته از نفوذ جانب عضو منع كند همچو رعشهء امتلائى پنجم فضول باردهء بخاريه و مادهء ريح‌ست چنانچه در اختلاج و نافض و قشعريره و اسباب مرض مشاركت عضو كه سوء المجاورت مانع مقاربت عضو بعضوست و سوء المجاورة مانع مباعدت عضو از عضو يكى غلظت ماده است دوم اثر اندمال قرحه سوم تشنج يابس از عروض جفاف در اوتار و سوء المجاورة مانع مقاربت عضو بعضو را استرخاى رطوبى و جفاف خلط در مفصل و تحجر آن نيز اسباب مىباشد اما اسباب تفرق اتصال يا از داخل باشد همچو ورم و مادهء اكال و محرق و لاذع و صادع و امتلاى ممدد و يا از خارج همچو قطع بسيف و احراق به آتش و رض بضربه و سقطه و انخراق بحمل اثقال و مانند آن همچو عض الكلب و نهش افعى و زخم ناچخ و سهم ثاقب صندوق چهارم در علامات و در ان چهار خانه است خانهء اول در علامات مذكر خانهء دوم در علامات دال خانهء سوم در علامات تقدمة المعرفة و تقدمة البشارة و تقدمة الانذار خانهء چهارم در بحران و بدان كه علامات در عرف اطبا عبارت از چيزىست كه بر حالتى از احوال ثلاثهء بدن انسان بدان استدلال كنند و آن امور جليه‌اند كه از ان مطلع شود طبيب بر احوال خفيهء بدن پس سه‌گونه باشد يا بر حالت ماضيه دلالت كند و يا بر حالت حاليهء موجوده و يا بر حالت مستقبله و اول را مذكر و ثانى را دال و ثالث را سابق العلم و تقدمة المعرفة و تقدمة البشارة و تقدمة الانذار گويند و علامات مذكوره بعضى مفيد طبيب راست و بعضى بيمار را و بعضى هر دو راست خانهء اول در علامات مذكر اما علامات مذكر آنست كه ياد مىدهاند حالت گذشته را چنانچه نداوت بدن مع ضعف آگاهى مىدهد بر عرق آمدن به زمان ماضى و مانند آن خانهء دوم در علامات دال و در ان نه درجك‌ست درجك نخستين در علامات لون بدانكه رنگ سرخ و سفيد و زرد و سياه و سفيد حمرت‌آميز برطبق مزاج سابق مذكور شده اكنون الوان كه دال بر علل باشد بيان مىشود و لون اشقر دال بر حرارت باشد و لون بادنجانى دال بر سردى و خشكى و لون حصبى دال بر سردى صرف و لون رصاصى دال بر سردى و ترى و سمرت اگر باشراق بود بر حرارت دلالت دارد و اگر مائل بكمودت و غير اشراق باشد بر برودت و لون عليل سوء مزاج و ضعف معده و جگر بصفرت و بياض مىگرايد ليكن در مرض معده بياض اكثر بود و در مرض جگر صفرت افزون‌تر و لون عليل سوء مزاج و ضعف طحال بصفرت و سودا و لون عليل مرض بواسير بصفرت و خضرت و استدلال از رنگ زبان بر مزاج