و ايضاً مويزج و برگ خرزهره و شب يمانى . و ايضاً در حمام طلا كنند بشياف ماميثا يك جزو دو به ورق نيم جزو و قسط تلخ يك جزو و نشاسته برابر همه به سركه سرشته بعد استعمال نوره به كار برند و استعمال اين ادويه بعد تبخير كندش و مويزج بهتر است و خصوصاً چون ابتدا بغسولات كنند از جنس ادويه آيد كه شد . [ ابو منصور ] ابو منصور گويد كه ابتدا به تنقيهء بدن كنند بعده بر سر يا بدن يا مكانى كه در آن قمل پيدا شود بصبر و به ورق و مر در حمام طلا كنند و تا يك ساعت بدارند پس به آبى كه در آن برگ مورد و برگ صنوبر تر كوفته جوشانيده باشند بدن را بشويند . و اگر قمل خاص در سر باشد بگيرند خربق سفيد و به ورق يك يك جزو و مويزج ثلث جزو و سائيده در روغن گل حل كرده بحمام طلا نمايند و بعد يك ساعت بشويند . و اگر صعب قوى باشد بگيرند به ورق و سماق و خربق سياه هر يك يك درم مويزج نيم درم بيخ حماض ثلث درم كوفته بسركهء خمر سرشته بدان سر را بشويند و يا سيماب مقتول به روغن گل طلا كنند و برگ آزاد درخت يا دفلى در روغن آميخته بمالند و يا به آب نطرون سر را بشويند و يا طلاى بدن به زرنيخ سرخ و مويزج و كندش و به ورق سركه نمايند و ساعتى بگذارند بعده به آب گرم بشويند و تبخير جامه بكندش يا ترمس يا برگ آزاد درخت و قسط كنند و يا كندش را به روغن حل كرده بمالند و يا زرنيخ زرد و گل سرخ بر بدن طلا كنند . و ابن سرافيون گفته كه صاحب اين علت را مىبايد كه اغذيهء غليظهء حاره و انجير خشك ترك نمايد كه اين را خاصيتى است در تولد قمل . و ثابت گويد كه سبب قمل و حكه و جرب و حزاز و حصف و سعفه همه‌ها رطوبات حادهء غليظه است مگر آن‌كه بعض آن حادتر از بعض ديگر بود و هر آنچه نفع به يكى از اينها از ادويه مىكند نفع بديگر مىنمايد . و ابن ماسويه گويد كه در مرض طويل قمل كثير عارض مىشود . [ ابن الياس ] ابن الياس گويد كه چون قمل كثرت نمايد تنقيهء بدن بحب ايارج يا حب صبر يا نقوع آن كنند و بعد از آن اغذيه محموده بخورند و صرف عنايت به پاك كردن بدن از چرك نمايند و به آبى كه در آن نمك و صعتر پخته باشند به مرات متواتر غسل كنند و لباس توزى و كتان بپوشند و طعام شب و امتلا از اغذيهء خصوصاً غليظهء مؤلد بلغم ترك نمايند و از انجير رطب و يابس خاصهء حذر كنند و بسيماب مقتول مع مويزج به اندك روغن قرطم سوده بر بدن طلا كنند و يا بگيرند زراوند طويل و برگ صنوبر و باريك سائيده بزيبق مقتول به روغن خستهء مشمش آميخته بمالند و به آبى كه در آن سبوس جوشانيده باشند و يا بگيرند زرنيخ سرخ و زراوند طويل مساوى و كوفته بيخته به روغن بان سرشته بر بدن طلا كنند و صيبان را خاصهء سيماب مقتول مع سرگين سوسمار و نوشادر به سركه سرشته بر موى ماليدن قتل نمايد و علاج قمقام بتنقيهء بدن به مطبوخ تربد مقوى بغاريقون نمايند و روغن خستهء مشمش تلخ بمالند و يا بگيرند پوست انار و اشنه و اشنان و فلفل سفيد مساوى و كوفته بيخته به روغن بادام تلخ آميخته بر بدن مالند و يا بگيرند برگ خرزهره و مويزج و سيماب مقتول مساوى و كوفته به سركه سرشته بر بدن طلا كنند . [ ابن هبة الله ] ابن هبة الله گويد كه اگر بدن ممتلى ردى اخلاط باشد استفراغ به فصد كنند اگر خون زائد بود و به دواى مسهل اگر يكى از اخلاط ثلاثه غالب باشد يا مطبوخ يا بحب ايارج و بعد تنقيه در حمام داخل نمايند و امر به اغتسال به آب شيبه اولًا بعده به آب شور كنند تا جلد ايشان از فضول محدث قمل پاك گردد و از اغذيهء مولد عفونت مثل شير و ماهى و اطعمهء مالحه منع كنند و اين طلا كه منع تولد قمل كند استعمال نمايند زرنيخ و مويزج و خردل هر واحد يك جزو صبر و مر و گل سرخ و مرداسنگ و بوره و شيح سوخته و شياف ماميثا هر واحد دو جزو سيماب كشته و زراوند هر واحد يك جزو بيخ حماض سه جزو نشاسته هم وزن جمله ادويه سائيده به سركه و روغن گل سرشته شب بر بدن طلا كنند و صبح در حمام داخل شوند و به آبى كه در آن شيح ارمنى پخته باشند يا به آب چقندر بشويند و بدن را بسبوس كوفته و آرد بقالا بمالند . و اگر قمل در سر و ريش تنها باشد مريض را قرص بنفشه دهند و طلاى مذكور بر سر و ريش طلا كنند و سر را ببرگ آزاد درخت بشويند و مريض چشم را بپوشند تا چيزى از آن به چشم نرسد و بد عارض نشود و بر بدن روغن گل و كافور بمالند . [ طبرى ] طبرى گويد كه علاج قمل استفراغ بدن است به حسب وجوب قوانين آن از سن و مزاج و بلد و فصل و عادت و صناعت و غيره تا بدن پاك گردد چه اكثر متاثر مىشود قمل و منقطع مىگردد تولد آن به اين استفراغ و لزوم پرهيز . و آنچه اطباى مارستانات در اين مرض دواى مستفرغ استعمال مىكنند اين حب است ايارج فيقرا يك درم سيساليوس يك نيم درم خربق سياه يك نيم دانگ افسنتين تخم كرفس هر يك دو درم سكبينج در شراب تر كرده سه درم دراچينى دو درم همه را سائيده در شراب به سرشند و بر هر شربت آن يك دانگ هليلهء زرد و يك دانگ سقمونيا اندازند شربتى از آن سه درم و نيم .