و بىرائحه بود . و ديگر آن‌كه از مغيرات و مفسدات مثل مجاورت كافور و فرفيون و جند و آهك و مشك و امثال آن و رسيدن نم باران و آب دريا و گرمى آفتاب محفوظ باشد و ديگر آن‌كه ريشه‌دار نباشد . و شخصى كه ارادهء خوردن چوب چينى نمايد بايد كه اول تنقيه به حسب حاجت كند و اكثر حاجت فصد و اسهال افتد و گاهى بر يكى از اين هر دو اكتفا كرده مىشود و گاهى به شرط عدم حاجت هر دو ترك نموده مىآيد و يك هفته قبل از شروع عرقيات مناسبه شرباً و غسلًا به كار برد و آب را ترك نمايد و همچنين عادت كم خوردن نمك كند تا آن‌كه وقت شروع نمودن قدر قليلى از نمك باقى باشد و از براى مزاج گرم خريف و براى بارد ربيع مناسب است و در گرماى گرم و سرماى سرد استعمال او ممنوع است . و ايضاً بدون ضرورت عظيم استعمال اين دوا نبايد كرد و اسنان خوردن چوب چينى كهولت و ابتداى شيخوخت است و در اثناى خوردن آن از آب صرف و هواى سرد و حموضات و بقولات و لبنيات و فواكه رطبه و تناول نمك و اطعمهء غليظه و كثرت اكل و جماع و حمام و حركات سخت و جز آن هرچه منافى صحت باشد لازم دانند و از شيرينىهاى مفرط و ادويهء بسيار گرم پرهيزند . و اگر سن و مزاج مقتضى تبريد باشد شيره خرفه و امثال آن همراه عرق بيدمشك و گلاب و ديگر اشربه استعمال توان كرد . و اگر ديگر عوارض مانند پيچش و جز آن رو دهد ادويهء مناسبهء آن مرض همراه آب چوب چينى يا ديگر عرقيات استعمال بايد كرد و تا مقدور از غم و حزن اجتناب نمايند و بفرحت و بهجت مشغول دارند . و اگر عادت بمسكرات باشد سواى شراب موافق معتاد بوقت آن به عمل آرند . و چون از خوردن چوب چينى فارغ شوند همان پرهيز كه در ميان خوردن آن بود تا چهل روز مرعى دارند و آهسته آهسته رجوع به عادت خود نمايند و از حمام تا هشتاد روز پرهيز بايد كرد . و طريق خوردن چوب چينى اين است كه بگيرند چوب چينى موصوف يك مثقال و كارد ريزه ريزه كرده در ظرف نقره يا مس بسيار قلعىوار يا گلى انداخته در عرقهاى مناسبه و گلاب و عرق كيوره كه وزن آنها دو آثار باشد تمام روز تا دو پهر شب تر نمايند بعد از آن بر آتش ملائم بپزند تا كه چهارم حصه بماند پس از آن آهسته آهسته دهن ظرف را وا كنند و پنج دام وقت صباح و پنج دام وقت شام با قدرى نبات سفيد شيرين كرده به طريق قهوه بخورند و باقى را در ظرفى ديگر بدارند و بجاى آب صرف نمايند و غذا نان گندم و جو و قليه و شور با پلاؤ و كباب بىنمك و زرده و حلويات مناسبه و نقل بادام و پسته تنها يا با نبات نمايند و گوشت بچهء مرغ و بره و دراج و تيهو و ديگر غذاهاى لطيف و سبك مناسب بود و از پياز به قدرى كه اصلاح گوشت كند و روغن به قدر معتاد بايد خورد و ديگر چهار مثقال چوب چينى بگيرند و از كارد ريزه ريزه كرده در ديگ انداخته در ده آثار آب به طريق سابق بچوشانند تا به نصف رسد آتش را موقوف نمايند و دهن ظرف را آهسته آهسته وا كنند و اين را خرچ حوائج ضروريه مثل رو شستن و طعام پختن و استنجا نمودن و جز آن نمايند و قدرى از اين گرفته جامه و كلاه و پايجامه رنگين نمايند و تا ايام خوردن چوب چينى همين پارچه را در بدن دارند و مكانى را كه در آن ارادهء خوردن چوب چينى مىنمايند بايد كه از همه جا بند كنند كه تا هوا اثر نكند و درهاى او را به آئينه يا ابرك مسدود سازند و روشنى به قدر خوش آينده دارند . و اگر ديوار و سقف آن نيز بپارچهء كه از چوب چينى رنگين كرده باشند بپوشند و پارچهاى حضار و خوادم هم از آن رنگ كرده باشند بهتر است . و به قول حكيم شريف خان بعد از سه روز يك يك ماشه هر روز هر دو جا در ثفل سابق افزوده باشند به اين طريق كه روز چهارم پنج و نيم ماشه و روز پنجم شش و نيم ماشه و روز ششم هفت و نيم ماشه و روز هفتم يازده و نيم ماشه و على هذا القياس و آنچه از چوب چينى اول زبون و سياه شده باشد در چوب چينى دوم كه از براى استعمال تيار مىشود افزوده باشند . و به قول حكيم ذكاء الله خان روز اول چوب چينى ورق ورق تراشيده به وزن سه مثقال در يك و نيم آثار آب شيرين به دستور تر كرده بجوشانند تا نيم آثار آب بماند صاف كرده ثقل آن نگه دارند و آب صاف آن را پاو سير گيرند و يك و نيم توله نبات سفيد آميخته وقت صبح و باقى آب با همين وزن نبات بوقت شام در خلو معده از طعام به دستور نيم‌گرم كرده بنوشند و روز دوم همين قدر چوب چينى ديگر در همين قدر آب به دستور تر كرده با ثفل مذكور جوشانيده بنوشند و هرچه از اين ثقل سياه شود و در نمايند و باقى ثفل نگاه داشته باشند و بعد هر سه روز يك مثقال چوب چينى نو در ثفل سابق اضافه نموده باشند تا بهفت مثقال رسد بعده هميشه هفت مثقال چوب چينى را با ثفل سابق در دو آثار آب جوشانيده شيرين كرده به دستور مىخورده باشند تا سى و دو روز بعد از آن هر روز يك مثقال از چوب چينى كم مىكرده باشند و يك توله چوب چينى را علىحده در هفت آثار آب بجوشانند چون پنج آثار بماند صاف كرده آب او را در طعام و وضو و استنجا و غيره استعمال نمايند و وزن اين در ميان مدت معلومه تا دو توله رسانند و آبش به قدر ضرورت اضافه مىكرده باشند . و به قول حكيم علوى خان به جهت ابدان قويه و امراض صعبهء مزمنه مانند آتشك و جذام و قروح خبيثه عتيقه و امثال اينها سه روز هر روز سه مثقال و سه روز ديگر هر روز پنج مثقال و سه روز ديگر هر روز هفت مثقال و بدين ترتيب تا مدت بيست و يك روز بعد هر سه روز دو مثقال بيفزايند كه تا روز بيست و دوم بچهارده مثقال برسد و بعد از روز بيست و سوم به دستور بكاهند كه باز سه مثقال برسد و در مدت چهل و پنج روز مقدار خوردن چوب چينى بدين طريق سه صد و نود مثقال مىشود و بايد