محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
253
اكسير اعظم ( فارسى )
چرب كرده باشند و اگر تب بلغمى و سردى قوى باشد درين روغنها اندك فلفل يا چند بيدستر حل كنند و اگر غاريقو يك درم تا يك مثقال بخورند لرزهء حادث از اخلاط بلغمى غلينطر رخ را منفعت بين نمايد و همچنين پودينه نهرى اگر ماء العسل بخورند گيلانى گويد كه وقت لرزيدن بدن هر دو پاى مريض را در آب گرم نهند و روغن شبت و روغن بابونه گرم كرده بر مهره هاى پشت و بر دست و پاى بمالند و قدرى افيون و ورق الخيال با ياقوتى معتدل يا حارممزوح كرده بخورانند قبل از لرزه و عقب آن گلاب گرم كرده بدهند تدابير افراط عرق در حميات بقول شيخ بحرانى راحتى الامكان بند نبايد كرد و چون ضرورت افتد و از حد تجاوز كند بايد كه ترويح و تبريد مكان نمايند و اگر كفايت نكند مريض را به مكان سرد در گهوار نشانيد و بجنبانيد و عرقى كه آيد آن را باربارنشف نكنند كه اين سبب او را وتكثير اوست و گاهى غشى مى آرد پس نشف او در غشى افزايد و ترك نشف عرق را حبس كند و لازم ست كه مالش بدن بروغن گل قوى وبروغن مورد بروغن بيد وبروغن گلنار نمايند يا بهى زمخت وسيب زمخت و گل سرخ و گلنار ديگر قوابض در آب جوشانيده صاف كرده در آن روغن انداخته بپزند تا آب فانى شود آن روغن را سرد كرده بمالند و گاهى حب الآس و گلنار و كهر بامثل غبار سوده و مانند آن ادويهء قابضه بر بدن مى پاشند وحبس عرق ميكنند و گاهى حبس ميكنند سركهء ممزوح به آب وعصاره حصرم و طبيخ مازو و طبيخ مورد و آب بيد عجيب ست و آب حى العالم همين اثر دارد و چون امر