و پيامدهاى شادى و اندوه و خشم و ترس و شرمسارى و بيمناكى و نيز اثربخشىهاى گوناگون آهنگ‌ها و سرودها را بر تن خاكى به نيكى مىدانستند . نگارش چنين نوشتارهايى تا واپسين روزهاى حيات طب سنتى در دوران قاجار نيز ادامه داشت و از رونق نيفتاد كه از جمله يكى از بهترين نمونه‌هاى آن ، كتاب حفظ الصحّه ناصرى است كه در عهد ناصر الدين شاه نوشته شده است و اكنون در آن درنگى كوتاه خواهيم كرد . حفظ الصّحهء ناصرى نويسندهء كتاب حفظ الصحّه ناصرى ، حكيم ميرزا محمّد كاظم بن محمّد رشتى ملقّب به ملك الاطبّاء گيلانى است . نگارنده كامل‌ترين زندگىنامهء وى را در كتاب دوجلدى تاريخ طب و طبابت در ايران نوشتهء آقاى محسن روستايى يافت . بنا بر نقل ايشان ، محمّد كاظم در سال 1202 ه . ق در يكى از خانواده‌هاى سرشناس رشت زاده شد . او در كودكى گرايش بسيارى به مطالعه و فراگيرى علوم به‌ويژه پزشكى داشت ؛ هوش و دانش‌پذيرى محمّد كاظم مورد پسند معلمين وقت قرار گرفت و ازاين‌روى از كودكى اوقاتش به آموختن طبّ سپرى گرديد و پس از هشت سال شاگردى نزد حكيم‌باشى معروف و كارآزمودگى در درمان بيماران ، براى دانش‌اندوزى بيشتر به تهران رهسپار شد و در آنجا مدّت ده سال نزد ميرزا حسين خان اصفهانى ، طبيب مخصوص محمّد شاه ، دانش و تجربه اندوخت و حكيم‌باشى دربار شد و پس از مرگ محمّد شاه به عنوان طبيب به دربار ناصر الدّين شاه راه يافت . وى پس از اندكى در پى حسن خدمت و ابراز شايستگى مورد توجّه ناصر الدّين شاه قرار گرفت و طبيب مخصوص وى شد ؛ چنان‌كه در سفر و حضر همدم و هم‌سخن شاه بود . همچنين مهارت و حذاقت او در درمان درباريان موجب شد كه شاه به وى لقب ملك الاطبّاء را اعطاء كند . در يكى از يادداشت‌هاى ناصر الدّين شاه در تاريخ 18 شوّال 1301 ه . ق آمده است كه ميرزا كاظم خان ملك الاطبّاء با دو تن ديگر از پزشكان دربار ، وى را در سفر به كلاردشت و مازندران همراهى كرده‌اند . اين همراهىها در سفرهاى فرنگ نيز