احمد الله خان دهلوى
24
رساله تحقيق البحران ( فارسى )
مرض او بنفاس فائده وقتىكه تپ محرقه در ازواج اشتداد نمايد علامت رديه باشد چه مقتضائى طبيعت او اشتداد در افراد بوده و اين خلاف طبيعت او است و درين حال اكثر در روز ششم هلاك سازد و چهارم منذر او بود و در و عرق بارد پديد آيد فايده بحران سرسام و مانند آن باوجود زياده حدت در يازدهم افتد و قياس آنكه در هفتم باشد سببش آنكه حدوث او در اكثر روز سيوم يا چهارم حمى بود پس بحران او فى الواقع در هفتم است باعتبار ظاهر در يازدهم - فايده حدوث يرقان در حميات قبل از سابع و قبل از نضج ردى است مگر آنكه بعد او اسهال حادث شود كه موجب خفة اعراض گردد كه درين صورت مخوف نيست چراكه يرقان حادث نشود مگر در صورت غلظت ماده و از شان طبيعت نيست كه ماده غليظه را پيش از هفتم دفع سازد پس اين دفع از مجبورى و مقهورى طبيعت بود و سبب او در اكثر شدة حرارت كبد و يا ورم مقعرا و بود ورداعت هر دو ظاهر است و اگر يرقان در هفتم يا نهم يا چهاردهم افتد و مع هذا علامت رديه و آفتى در نواحى كبد از قسم صلابت و ورم نبود محمود است و خفة اعراض دلالت بر محموديه او كند فايده اسهال صفراء كثيره در يرقان و اندفاع اخلاط رديه محترقه علامت رديه باشد مگر باقوت قوت ردى نبود فايده حدوث مرض بشخصى كه در عادت خود قليل المرض بود خالى از خطر نيست لبعده عن مزاجه الاصلى كثيرا فائده بول سفيد در حميات حادة دلالت كند بر توجه ماده از آلات بول بسوئى دماغ يا بعضى احشا پس درين صورت خوف حدوث صداع يا سرسام و يا ورم بعضى احشا بود فائده نكس مرض از مرض اول زبون تر است چراكه مرض عود نموده