روز زيادة ماده مرض است لازم آيد كه اين روز موجب هلاكت مريض باشد يا سبب زبونى حال او و چنان نيست و جواب از وجه اول آنكه تغير يافتن رطوبات مرض موقوف بر زيادة و نقصان نور قمر نيست و نه موقوف به تبدل اوضاع او كه نسبت بشمس است تا كه اعتراض لازم آيد بلكه موجب او اختلاف اوضاع قمر است نسبت بنقطه كه در ان نقطه وقت حدوث مرض بوده هر نقطه كه از فلك باشد چه قمر را در وقت بودن او در ان نقطه تاثيرى در رطوبات خواهد بود و درقت مقابل بودن از ان نقطه تاثيرى بخلاف آن و هم‌چنين در وقت حصول تربيع از ان نقطه و حاصل آنكه حساب بحران از نقطه بايد كه قمر وقت حدوث مرض در ان نقطه باشد و از و جميع تشكيلات قمرى يعنى تربيع اول و مقابله و تربيع ثانى و اجتماع گيرند و اين تشكيلات از وقت شروع ماه تا وقت مقابله قوى التاثير باشند و از مقابله تا محاق ضعيف و برين قول حساب اگرچه در جميع امراض جارى مىشود عام ازين كه حدوث آنها در اول ماه بود يا در وسط او يا در آخر او ليكن اكثر مقدماتى كه در بيان لميته بحران مذكوراند مستدرك باشند و جواب از وجه ثانى آنست كه زياده نور قمر را قوت حركت بحرانى لازم است و نقصان آن را ضعف او و قوت قوى بدنيه و ضعف او لازم نيست تا محذور آيد شود و جواب از وجه ثالث چنين باشد كه با زيادة نور قمر جميع رطوبات بدنيه زيادت گيرند خواه غريزيه و خواه ممرضه پس هر كدام را ازين هر دو در اصل غلبه بود درين وقت نيز غالب باشد اگر رطوبت غريزيه غالب بود مال مريض به صحت شود و الا به هلاكت و نيز