عنب الثعلب كوكنار سفيد هر يك يك توله مجيهه شش ماشه در آب پخته براى درد دندان كه از نزلها بارد و در رطوبت بود و استرخاى لثه را مفيد است و عاقرقرحا جائز هر يك شش ماشه عدس يك توله پوست خشخاش هفت ماشه جوشانيده مكرر مضمضه كردن جهت درد دندان كه از برودت و رطوبت خصوص از ماده نزله بود نافع است و مضمضه خربق سياه عاقرقرحا نيم‌كوفته در سركه جوشانيده نيز مفيد درد دندان بارد است و كمون صعتر در سركه جوشانيده مطلقاً نافع و مجرب و نمك فلفل عاقرقرحا پوست بيخ به بول شب يمانى بريان سوده بر دندان ماليدن و لعاب انداختن نيز معمول است و برگ تلسى مرچ سياه سائيده غلوله كرد نهادن و كذا پوست درخت آگ يك ماشه در برگ تنبول پيچيده بر دندان نهادن مفيد بود . و اگر نوشادر به قدر جوار در پنبه پيچيده زير دندان دردناك نهند و لعاب هر چه برآيد برآمدن دهند درد رفع شود و همچنين عاقرقرحا مصطكى برابر گرفته قدرى موم آميخته به قدر نخود زير دندان نهادن و لعاب از دهن ريختن نافع است و سنون كچله سوخته با قدرى نمك سوده براى ازاله وجع شديد نافع و كذلك پهئكرى بريان يك درم كرنجوه سوخته دو عدد نيله تهوتهو بريان يك جمع سياه دوازده عدد كوفته بيخته ماليدن و تنباكو و جزو فلفل گرد يك جزو سائيده بر دندان ماليدن نيز درد دندان بارد را نافع و سپيارى سوخته كتهه فلفل در هر سه مساوى نيله تهوتهو ربع يك جز و كوفته بيخته بر دندان و بيخ آن ماليده ساعتى سرنگون كرده رطوبت دهن برآرند و با آب نيم‌گرم مضمضه نمايند كه نافع در هر لحم و كرنجوه سوخته با قدرى نمك آميخته ماليدن و كذا سجى و مرچ سياه سائيده ماليدن مفيد درد بارد است . و اگر سونهتو هلدى مرچ سياه نمك لاهورى تنباكوى خشك همه ادويه برابر سائيده بر دندان ماليده لعاب از دهن برآرند و بعد ساعتى گلورى پان خورده از پيك آن دندان بشويند و پس از آن گلورى ديگر بخورند و بعد دو گهترى اگر خواهند آب بخورند در دفع درد دندان بارد و نيز درم لثه بى نظير است و پوست درخت برهه سائيده زير دندان دردناك كذاشتن و از ازرال سفوف ساختن نافع است . و كذا فلفل حرمل زنجبيل مرمكى از اينها قدرى با نمك سائيده ماليدن نافع درد بارد است و صمغ سرس و مرچ سياه برابر سائيده سنون ساختن درد و دندان محكم نمايد و يا پوست به بول دو دام كاپهيل سه ماشه اسبند سه ماشه كوفته در يك يا آب بجوشانند چون نصف بماند وقت خواب مضمضه نمايند و مضمضه عاقرقرحا عدس پوست خشخاش مكرر به عمل آوردن نيز مفيد و پهل پاه كه مانند كشمش مىباشد جوشانيده نيم‌گرم مضمضه كردن هم نافع . و كذا مضمضه برگ بيد مجنون جوش داده مفيد درد دندان و مضمضه برگ بيايانسه و پوست درخت كچنال و پوست درخت سرس نيم‌كوفته و برگ اردسه و كاه پهل جوش‌داده هر واحد مفيد درد دندان بود و اسپند سوده با آب نيم‌گرم بر رخساره محاذى درد دندان طلا كردن سودمند است . اقوال اطبا : [ سويدى ] سويدى مينويسد كه مضغ مويزج و ضما آن به سركه سائيده در وجع اسنان بارد مجرب منست و وضع بزر البنج سائيده به قطران آميخته كذا سك و مرو جوز و ابهل و سنبل و عاقرقرحا آميخته و مذا فلفل و افيون و مر مساوى به عسل سرشته كذا فيقرا اليهود سوده و كذا تخم كراث به قطران سرشته و كذا عروق اصفر خائيده و كذا ماميران خائيده و كذا حلتيت و كندر هر واحد بر دندان موجع . و ضماد و حلتيت و عصابه حشيش بيخ و كذا مر و به ورق و كذا مازو و علك البطم و كذا قطران و كذا خولنجان و كذا دارچينى و كذا بيخ باداورد و بيخ شكاعى پخته و كذا اسب بيانى وزيت و نوشادر و مازو و عاقرقرحا مساوى به قطران سرشته و كذا سنبل هندى و مذاحما و كذا فطراساليسون و كذا تنكار و به ورق و كذا نفظ و كذا فراسيون تازه و كذا حب الزلم و مضمضه نانخواه و كذا شونيز و چوب صنوبر كوفته و كذا برگ ينبوت و كذا بيخ و لب و حب الغار و كذا جوز و لب و كذا بيخ شجربان و كذا طالسيفر و كذا عود الفرح و كذا برگ فنجشگت و كذا بيخ خيرى و كذا اصفر و كذا ابهل هر واحد در سركه جوشانيده و كذا مازو و بزر البنج و بيخ قثاء الحمار و پوست بيخ كبر و كذا بيخ يا تخم هليون و كذا برگ انجدان و عصاره آن و كذا بيخ خنثى و كذا سعد و كذا مو و كذا وج و كذا ماذريون و كذا بيخ سوسن اصفر و كذا بيخ قرصنعه و كذا فطراساليون و كذا ريوس و كذا خولنجان و كذا غاريقون و كذا فلفل السودان هر واحد آب جوش‌داده و كذا برگ طرفاو كذا ايرساد اذخر و جوز السرو مرو كذا بيخ سوسن ابيض هر يك در شراب جوشانيده و كذا كراث به سركه و عسل و كذا شهد و سركه و شب جوشانده و كذا عصاره برگ فاشره به عسل آميخته و گرفتن روغن حب اترج و تدهين آن بر مقدم سر و كذا روغن بيض و كذا فراسيون خشك جوشانيده و كذا مفتنج گرم در دهان قطور آب پودينه و جندبيدستر مساوى در گوش و كذا روغن خردل نيم‌گرم بر دندان و كذا خراطين و زيت پخته در گوش مخالف وجع نيم‌گرم و كذا عصاره بيخ خنثى و كذا عصاره قطرن در گوش كذا عصاره اناغالص در منجر مخالف دندان موجع و دلك ثوم بر دندان . و طلاى بيخ خنثى در سركه سائيده بر نرانگشت پاى ناحيهء ضرس موجع و كذا اقيربرانگشت دست ناحيه ضرس وجع هر واحد مفيد درد دندان است . [ صاحب كامل ] صاحب كامل گويد كه بعد تنقيه به حب ايارج بايد كه ايارج فيقرا بر دندان بمالند و به ماء العسل كه در آن زوفاد پودينه