محمد اعظم خان ( ناظم جهان )

152

اكسير اعظم ( فارسى )

و شربت بنفشه شيره خيارين و شربت بزورى برعايت ادرار و گاهى شيره خيارين و باز شيره عناب و شربت خشخاش عوض شربت بنفشه و گاهى شيره عناب شربت نيلوفر و صمغ عربى كتيرا سوده پاشيده به جاى اصل السوس و شربت بنفشه و گاهى شيره خارخسك و خيارين به جاى كاهو براى ادرار و گاهى شيره مغز تخم تربوز عرق شاهتره شربت نيلوفر عوض كاهو و شربت بنفشه و گاهى شيره خشخاش و لعاب اسپغول به جاى بهدانه ميكنند و گاهى تبريذ به جهت آخر روز لعاب اسپغول يا بهدانه همراه عرق شاهتره و كيورا و شربت بنفشه يا شربت نيلوفر ميدهند و يا خيسانده به اين طور دهند كه دياقوذا شش ماشه خورده خورده عناب پنج دانه سپستان بست دانه بنفشه گاو زبان خطمى اصل السوس هر يك چهار ماشه در آب گرم تر كرده شيره خيارين شش ماشه شربت بنفشه دو توله خاكشى چهار ماشه داخل كرده بنوشند و يا سپستان خطمى ريشه خطمى اصل السوس بهدانه در آب گرم خيسانيده شيره شيره خرفه شربت بنفشه داخل كرده اسپغول پاشيده هند و يا جوشانده بهدانه اصل السوس چار ماشه و يا گل بنفشه شش ماشه عوض اصل السوس و يا بهدانه نموده همراه يك دو شيره و شربت مناسب مشل شربت بنفشه و شرب خشخاش و شربت نيلوفر بدهند و گاهى تخم خطى شيره مغز تخم تربوز شربت بنفشه خاكشى به جاى اصل السوس كنند باز به جاى تخم تربوز تخم خيارين و يا گل بنفشه بهدانه تخم خطمى جوشانيده شيره اصل السوس شيره خيارين شربت بنفشه خاكشى بدهند و گاهى عناب عوض گل بنفشه و عرض شيره اصل السوس و خيارين شيره مغز تخم كدو كرده مىشود و يا اصل السوس تخم خطمى به عرق عنب الثعلب جوشانيده و شيره مغز كدو شربت بنفشه خاكشى بدهند و گاهى بهدانه سپستان خبازى شربت نيلوفر عوش خطمى و عرق عنب الثعلب و شربت بنفشه ميكنند و يا عناب گل بنفشه بهدانه اصل السوس جوشانيده شيره مغز تخم كدو شيره خيارين شربت بنفشه خاكشى دهند و باز تخم كدو موقوف و روز سوم باديان نبات عوض خيارين و شربت برعايت تقويت هضم و گاهى شيره تخم تربوز به جاى كدو و خيارين در اين نسخه ميكنند و بعد يك دو روز به جاى بهدانه خطمى و به جاى عناب زوفا و به جاى شربت نبات و شيره مغز تخم كدو موقوف ميكنند و يا سپستان بهدانه خطمى جوشانيده شيره مغز تخم تربوز نبات بدهند و گاهى گل بنفشه در طبيخ و شيره كاهو به جاى تخم تربوز و كتيرا سوده مىافزايند و با عناب خظمى خبازى گل بنفشه جوشانيده شيره مغز تخم تربوز شيره كاهو شيره اصل السوس شربت و يا قوذا خاكشى روز دوم شيره خرفه به جاى تخم تربوز و كاهو روز سوم شيره خيارين به تبديل شيرجات بعده شيره باديان و كتيرا سوده پاشيده ميكنند الحاصل هرگاه كرب و بيقرارى از مرض به سبب هيجان و سوزش مواد نباشد طبيخ صرف دهند مثلا براى سرفه نزلى با تپ عناب خطمى خبازى بهدانه جوشانيده نبات صمغ عربى كتيرا يك يك ماشه سوده بدهند و گاهى به جاى نبات و يا قوذا و شيره خشخاش افزوده مىشود و به جهت تليين طبع گل بنفشه و مويز متقى بيفزايند و صمغ و كتيرا و خشخاش و يا قوذامظغات و قابضات دور كنند و به جهت آخر روز گاو زبان چار ماشه سبوس گندم شش ماسه سپستان پانزده عدد شربت و يا قوذا دو توله جوشانيده صاف كرده بطور قهوه نيم‌گرم بدهند و گاهى در نسخه اول بنفشه خيارين كوفته عوض خبازى مىكنند و گاهى صرف بنفشه مىافزايند و با دياقوذا مىدهند و يا بهدانه عناب سپستان اصل السوس جوشانيده شربت بنفشه بدهند و گاهى بنفشه گاو زبان خبازى اضافه كرده مىشود و گاهى براى نزله حار كه با تپ باشد تخم كاهو بهدانه جوشانيده شربت بنفشه خاكشى ميدهند و يا بنفشه اصل السوس هر يك دو درم عناب پنج دانه سپستان يازده دانه مويز منقى پانزده دانه تخم خطمى خبازى بهدانه هر واحد يك مثقال جوشانيده بسدتور به عمل آرند و يا سبوس گندم يك توله پوست خشخاش يك عدد صمغ عربى دو ماشه سپستان يازده دانه اصل السوس مقشر نيم‌كوفته دو درم جوشانيده نبات يك نيم توله داخل كرده بنوشند . و اگر خفقان هم باشد گاو زبان يك مثقال افزايند . و اگر تپ زياده بود تخم خطمى گل نيلوفر و دو درم افزاينده و بعده حسب حاجت رفته رفته همه مغلظات موقوف كرده ملطفات عوض آن كنند مثلا اصل السوس سپستان جوشانيده نبات دهند پس گاهى خطمى گاو زبان و گاهى بهدانه خطمى باديان و مويز منقى پرسياوشان و گاهى گل بنفشه باديان مويز منقى پرسياوشان عوض اصل السوس و گاهى زوقاى خشك گل نيلوفر مويز منقى و يا قوزاعوض سپستان و نبات و گاهى باديان زوفا بيخ باديان مويز منقى به تدريج عوض سپستان ميكنند و گاهى بهدانه عناب بنفشه گاو زبان خبازى شربت بنفشه عوض نبات و گاهى باديان اسطوخودوس گل بنفشه عوض سپستان و گاهى مويز منقى پرسياوشان و زوفاى خشك شربت بنفشه عوض سپستان و نبات و گاهى گاو زبان كاكراسينگى دو ماشه سبوس گندم چهار ماشه عوض سپستان مىكنند .