و يا عدس مقشر گلنار فارسى پوست انار مازو كزمازج پوست مغيلان سماق جوشانده و رب توت داخل كرده غرغره سازند و مازو و گل طنانى را در سركه سائيده بر تارك سر ضماد نمايند كه در برداشتن ملازه مجرب است . و اگر گل مذكور را بريان نمايند و قدرى صمغ عربى افزايند قويتر گردد و يا مغاث اقاقيا گل ديگدان بزرقطونا سريش همه مساوى سواى بزرقطونا سائيده مجموع را به سركه كه در آن برگ مورد و گشنى خشك جوشانده باشند سرشته موى يافوخ تراشيده بر آن ضماد نمايند ملازه را بلاشك ميكشد و شب يمانى سائيده بشهد آميخته بر لهاة ماليدن نيز مفيد و يا از مغاث بغدادى و اقاقيا و گلنار و حلبه و مكوه و حب الآس هر يك نهماشه روغن گل يك نيم توله زردى و سفيدى بيضه سنگ پشت سه عدد . و اگر بهم نرسد عوض آن بيضه گنجشك گرفته ضماد كنند و از تخم شبت و حلبه باديان صعتر و بهمنين و بادرنجبويه و مكوه و اسطوخودوسى هر يك نه ماشه عسل پنج توله غرغره سازند و غرغره به سكنجبين و مرى و دخول و آب نمك تند و يا به ماء العسل و طبيخ وفا جهت تقطيع و تهليل نمايند و بعده به اشياى قابضه مجففه منشفه رطوبت مثل شب يمانى و مورد باريك سائيده در آب شحم انارين اميخته غرغره كنند و شب يمانى و شاخ گوزن سوخته و نوشادر نرم سوده بقاشق كوچك دنباله بلند بر ملازه ماليدن . و يا بانبوبه نفوخ كردن نيز مفيدست و نفوخ بزر ورد و سماق رب السوس صعتر گلنار عروق الصفه هليله شب يمانى سوده در حلق دميدن هم سودمند . و به قول مسيحى رامك و نوشادر و شب يمانى بانبوبه نفوخ كردن بر چمچه ميل نهاده ملازه را برداشتن و قدرى ملازه را با آن به طرف خارج كشيدن و يا دوا بر بيخ او چسبانيدن نيز نافع و يا پوست انار شيرين گلنار طباشير هر واحد يك جزو مازو سبز اقاقيا باديان هر يك نيم جزو كوفته بيخته بر چمچه ميل نهاده از آن لهات را بردارند و يا دوا بر انگشت نهاده از آن بردارند . و گويند كه جوز السرو و نمك لاهورى نوشادر سماق مازو و پوست انار اقاقيا عصاره لحيه التيس شب يمانى برگ سوس شياف ماميثا ماميران حض مكى ثمر طرفا و عروق آن و بيخ درد گلنار اكستر خطاطيف كوفته بيخته و شام در حلق نفوذ كردن براى سقوط لهات بسيار مجرب است و كذا فلفل سفيد مر صاف هر واحد يك مثقال شب يمانى مازو سبز هر يك دو مثقال و فته بيخته بر لهاة بسرخى پاشيدن نافع دوج تركى قضار كندر دم‌الاخوين شياف ماميثا سيرشم ماهى فوفل نشاسته بريان زعفران عود صليب عود هندى همه مساوى در سفيدى بيضه مرغ بر تارك ضماد كردن مجرب شاه ارزانى است . و اقاقيا مغسول برگ مورد يا تخم آن مازو بريان حضض عود صليب لحته التيس اسطوخودوس دال نبوماس مقشر هر يك دو مثقال به شير بز سوده زردى بيضه مرغ يك عدد ده روغن گل دو توله آميخته ضماد يافوخ نمودن از مجربات علوى خان است . و ضماد مازو سبز قشار كند برگ آس كوفته بيخته در سركه سرشته نيز نافع و غرغره عدس مقشر گلنار اكلل الملك غدبه برگ حنا پوست هليله زرد جوشانيده صاف نموده رب جوز آميخته مفيد است و در نسيخه ديگ عنب الثعلب گشنيز خشك ازو حضض مكى عوض اكليل و رب جوست و انار دانه ترش سماق مازو مساوى كوفته در شير تازه يا شبانه‌روز تر نموده و بعده صاف كرده غرغره ساختن اى ملازه مسترخيه و سرفه مزمن در بياض و الدم مرحوم ذوكائى مفيد نوشته و مازو سبز گل گل سرخ گلنار عدس سماق مائين پودينه شكر طبرز هر واحد يك جزو عاقرقرحا كبار طباشير شيراز هر يك نصف جزو زغفران ربع جزو كوفته بيخته در حلق نفوخ كردن قلانسى مفيد گفته و نفوخ اثير الملوك و يا شب يمانى و گلنار هر دو مساوى باريك وده در حلق دميدن و با چمچه كوچك سر نهاده بر لهاة گذاشتن و كذا نوشادر به دستور به عمل آوردن صاحب كامل نافع نوشته . و به قول شيخ از ادويه چيده براى ماليدن لهاة مسترخى گلنار و سب و كافورست و براى برداشتن آن سگ بنوشادر و مازو بنوشادر و آنچه مجرب است بزو و رد و عصاره لحيه التيس مطبوخ در عسل يا طلاست . و گويند كه ضماد به نمك نفطى و عسل و كبس بخوض النخل سوخته و شب و مازو و سماق و كذا برما و سر ماهى صغار و غرغره بخاكستر قصب فارسى و مازو و سماق و كذا بردى سوخته يا خوص النخل سوخته در آب يك شبانه روز تر كرده و در آن پوست انار يا مازو و شب و سماق جوشانده كذا به طبيخ برگ يا ثمر مغيلان و كذا به طبيخ ايرسا نيز نافع است و كبس به نمك در آخر مرض عجيب النفع و غريب الاثر است و هر چه در ورم بلغم لهاة گذشت استعمال نمايند و بعضى قابله‌ها چيزى قابض مثل خاك ديگدان و يا مازو بر انگشت ماليده دو سه روز پيهم ملازه اطفال را برمىدارند و منع اشياى بارد رطب مينمايند به حالت اصلى رجوع مىكند و گاهى از ماليدن منفجر مىشود و از آن ريم و خون برمىآيد و صحت مىيابند . و حكماى هند مينويسند كه اين مرض به اطفال بيشتر افتد و زردى رنگ و ضعف و رقت بر ازو هزال لازم آن ستو علاج ميكنند و بوجوز بناد دوج و پودينه و قاقله و برداشتن آن