محمد اعظم خان ( ناظم جهان )

178

اكسير اعظم ( فارسى )

جوارش شونيز كه حفظ بيفزايد و نسيان دور كند مجرب است [ صفت آن ] شونيز هليلهء كابلى هر يك پنج درم زنجبيل نانخواه هر يك ده درم عسل سفيد دو چند خوراك يك مثقال . دواى هندى دافع نسيان [ صفت آن ] روغن مالكنگنى بر برگ پان بمالند و يك حبه سيماب بر آن نهاده بمالند كه مضمحل شود پس آن برگ را با بيرهء پان چنانچه متعارف است بخورند و مداومت نمايند كه مجرب است . و اگر كفايت نكند مسهل قوى دهند . ايضاً كه در تقويت حافظه و باه از اسرار عجيبه خفيه است [ صفت آن ] مالكنگنى مقشر سه جزو دارفلفل زنجبيلى هر يك دو نيم قرفه يك جزو سائيده به روغن گاو لت كرده به عسل بسرشند و سه درم بخورند . ايضاً جهت فراموشى نافع [ صفت آن ] پيپل هلدى كوب شيرين بسچ ملهى اجمود سندهى زيره سياه نمك سنگ مساوى باريك سائيده هر روز يك درم به شهد و روغن بخورند . ايضاً از تكمله [ صفت آن ] كندر زيرهء سياه پيپل هر يك سه درم كوفته بيخته با دو چند شهد سرشته هر روز صبح بخورند . سفوف حفظ كه جهت نسيان بالغ النفع است و در تنقيه دماغ و توفر حرارت غريزى موثر [ صفت آن ] كندر هفت درم مصطكى چهار درم دارفلفل عنبر گاو زبان بادرنجبويه هر كدام يك درم كاكنج يازده عدد شكر سفيد برابر همه خوراك دو درم به آب گرم و در تحفه و قادرى دارچينى عوض عنبر است . نوع ديگر براى نسيان [ صفت آن ] كندر وج تركى زنجبيل هر يك پانزده درم سعد كوفى ساذج دارچينى قرنفل هر يك هفت درم نبات برابر خوراك سه درم سعوط كه حافظه قوى گرداند و ازاله نسيان بلغمى نمايد بعد تنقيه و خاص استعمال كنند مشك يك حبه جندبيدستر نيم حبه هر دو را در روغن ياسمين حل كرده تسعيط كنند . شربت اسطوخودوس براى نسيان و سبات مفيد جهت نضج مواد سوداوى و بلغمى دماغى بسيار نافع [ صفت آن ] اصل السوس پنج درم بنفشه گل سرخ هر يك هفت درم پرسياوشان اسطوخودوس فاوانيا گاو زبان باديان تخم كرفس تخم خطمى هر يك ده درم مويز منقى بيست درم سپستان سى عدد همه را كوفته خيسانيده بجوشانند و با سه رطل شكر و عسل شربت سازند و از ده درم تا پانزده درم به آب گرم . [ شربت ابريشم با موميائى ] شربت ابريشم با موميائى تأليف حكيم علوى خان مقوى دماغ است و حال دماغ را كه مزاج آن مائل به برودت و رطوبت بود نيكو گرداند و ذهن و فكر و حافظه را قوت دهد و رعونت و حمق عارضى و بلادت و بلاهت عارضى را زائل گرداند [ صفت آن ] ابريشم خام اعلى از پيله جدا كرده پنجاه مثقال در آب آهن تاب دو شبانه روز خيسانيده بجوشانند تا نصف آب بماند و دائم ابريشم را بمالند تا قوتش به آب آيد پس افشرده ابريشم را دور كنند و عسل سفيد خوشبو صاف دو رطل در آن داخل كرده و اسطوخودوس زرنباد بادرنجبويه دارچينى زنجبيل سنبل الطيب صعتر فارسى عود خام هر يك دو مثقال كوفته در كيسه كتانى كرده در آن اندازند و آتش بسيار ملايم زير آن كنند و دايم كيسه را بمالند تا قوت آن به عمل آيد و شربت به قوام آيد پس فرود آورده كيسه نيكو بمالند و به گلاب شسته بفشارند و كيسه را دور كنند و يك لمحه ديگر آن را بر آتش نهند كه رطوبت گلاب جدا شود پس عنبر اشهب موميائى اصيل هر واحد يك مثقال مصطكى رومى علك الانباط علك البطم راتينج هر يك دو مثقال در روغن بلسان حل كرده داخل نمايند پس مشك تركى جدوار خطائى هر يك نيم مثقال ابريشم مقرض چهار مثقال ورق طلاى محلول ورق نقره محلول هر واحد يك مثقال ممزوج كرده نيكو بر هم زنند و در شيشه نگاه دارند شربتى سه مثقال . كماد كه در نسيان بلغمى بعد تنقيه مجرب [ صفت آن ] قرنفل بسباسه ساذج كندر گرفته تكميد موضع نمايند . [ معجون نافع نسيان و امراض دماغى بارد ] معجون نافع نسيان و امراض دماغى بارد مقوى اعصاب هاضم طعام نافع سلس البول و اوجاع مفاصل بعد تنقيه به عمل مىآيد و دافع بلغم موافق مشائخ مقوى ظهر قائم مقام معجون فلاسفه در فائده است [ صفت آن ] گل بابونه سعد كوفى كندر هر يك پنج مثقال زنجبيل فلفل دارفلفل خولنجان آمله پوست بليله زرنباد سورنجان شيرين ثعلب مصرى مغز بادام مغز فندق هر يك دو مثقال مويز منقى سى مثقال عسل سه چند شربت دو درم . معجون جدوار مجرب براى نسيان حادث از برودت و رطوبت [ صفت آن ] جدوار فاوانيا عود هندى بسباسه انجدان بابونه اسارون برگ سداب اذخر مكى ايرسا جوزبوا دارچينى دارفلفل كندر سعد هر يك سه مثقال جندبيدستر زعفران مشك فلفل سياه خردل هر يك يك مثقال قرنفل پودينه فلفل سياه هر يك دو مثقال مغز نارجيل مغز پسته مغز چلغوزه مغز فندق مغز بادام هر يك هفت مثقال عسل سه صد مثقال معجون سازند . معجون وج نافع نسيان مسخن اعصاب [ صفت آن ] وج ده درم فلفل گرد زنجبيل شونيز زيره سياه شيطرج هر يك سه درم كوفته بيخته با نيم رطل شهد بسرشند خوراك يك مثقال به عرق باديان . معجون زبيب براى حفظ از سديد گازرونى [ صفت آن ] پوست بليله كابلى هليله سياه آمله منقى دارچينى وج تركى هر يك پنج درم زنجبيل فلفل دارفلفل كندر هر يك سه درم پوست بليله سعد كوفى هر يك چهار درم مغز پسته هفت درم مويز منقى پنجاه درم ادويه كوفته بيخته با مويز بسرشند . معجون حفظ از براى زيادتى قوت حافظه نهايت نافع است [ صفت آن ] سناى مكى سعد هندى فلفل سفيد كندر عود قمارى زعفران مساوى عسل سفيد سه وزن ادويه معجون سازند خوراك يك مثقال .