معجون كه براى نسيان و تقويت دماغ و دل مجرب است [ صفت آن ] دارچينى بهمن سفيد سنبل الطيب حب بلسان عود صليب مصطكى زعفران كندر بيخ سوسن در ونج عقربى سعد كوفى بهمن سرخ وج اسطوخودوس كبابه چينى اسارون هر يك دو ماشه هليله كابلى مغز نارجيل هر يك چهار ماشه ابريشم مقرض بست ماشه مويز منقى پانزده دانه مغز فندق سه ماشه دارفلفل زنجبيل فلفل سفيد هر يك يك ماشه با نبات چهار دام عسل نيم پاو كف گرفته مرتب سازند . معجون لبوب تأليف علوى خان مقوى دماغ و نافع بحمق و رعونت و امراض بارد دماغ [ صفت آن ] عنبر اشهب ورق طلا ابريشم مقرض اذخر بادرنجبويه عود پوست هليله كابلى دارچينى كندر عذبه هر يك يك مثقال مغز پسته مغز نارجيل مقشر مغز بادام مغز حبة الخضرا مغز فندق مغز چلغوزه هر يك دو مثقال عسل مصفى شصت مثقال معجون سازند خوراك يك مثقال . معجون حافظ العقل از اختراع معزى اليه در حفظ و تقويت حواس ظاهرى و باطنى و تذكيه عقل و ذهن و فكر مجرب نوشته [ صفت آن ] شير آمله ده مثقال پوست هليله زرد كايلى هليله سياه پوست بليله هر يك پنج مثقال طباشير صندل سفيد به گلاب سوده ابريشم مقرض كندر بادرنجبويه نمام مغز نارجيل مغز پسته اسطوخودوس گل بابونه هر يك يك مثقال كوفته بيخته به روغن بادام چرب كرده مويز منقى بست مثقال را در عرق فرنجمشك بپزند تا مهرا شود ماليده صاف كنند و عسل و نبات هر يك چهل و پنج مثقال داخل كرده به قوام آرند باقى ادويه انداخته معجون سازند شربتى دو مثقال . مفرح ابريشم از تركيب ممدوح اليه كه مقوى دماغ و قلب است و ذهن را ذكى گرداند و حفظ بيفزايد و خفقان و ضعف قلب بارد را به زودى زائل كند [ صفت آن ] ابريشم مقرض آمله منقى پوست هليله كابلى پوست هليله هر يك ده درم بهمن سرخ اذخر اسارون اسطوخودوس بادرنجبويه فرنجمشك ايرسا انجدان حب بلسان مصطكى دارچينى زنجبيل صعتر هر يك پنج درم تخم فرنجمشك بسباسه جوزبوا زعفران كندر هر يك سه درم لعل بدخشى ورق نقره ورق طلا جندبيدستر جدوار مشك عنبر اشهب هر يك يك نيم درم عسل مصفى سه وزن ادويه به دستور مقرر مرتب نمايند خوراك يك مثقال . مفرح اهليلجى مسمى بدانش بخش از تأليفات حكيم موصوف كه نهايت مقوى دماغ است و موجب ذكاى فكر و ذهن و مزيل هلادت و رعونت و حمق عارضى [ صفت آن ] پوست هليله كابلى هليله سياه پوست بليله آمله منقى هر يك بيست درم اسطوخودوس بادرنجبويه كاشم هر يك ده درم اذخر فرنجمشك دارچينى عذبه عود صعتر كبابه كنند مصطكى سنبل الطيب ابريشم مقرض ايرسا نمام درو بيخ مغز نارجيل هر يك هفت درم زرنباد زنجبيل براده عاج هر يك پنج درم صمغ عربى علك البطم هر يك سه درم عنبر اشهب و دو درم جدوار ورق طلا . و اگر به جايش طلاى مكلس كنند قوى تر شوند مشك موميايى اصيل هر يك يك درم كوفته بيخته مصطكى و علك و موميايى و عنبر را در روغن بادام و روغن پسته هر دو چهل درم گداخته ادويه را كوفته بيخته به آن روغن چرب نموده به عسل مصفى سه وزن جمله ادويه بسرشند شربتى يك مثقال تا دو درم اقوال حكما : [ مسيحى ] مسيحى گويد كه اگر فساد ذكر از رطوبت باشد استعمال حقنه باى حاده براى جذب ماده به اسفل و نوشيدن مسهل مركب از ايارج و شحم حنظل و جندبيدستر و عاقرقرحا . و همچنين ايارج جالينوس لوغاذيا و جوارش بلادر نافع است بعد از آن در روغن سوسن جندبيدستر و نطرون حل كرده و اندكى سركه بر آن چكانيده بر سر طلا نمايند و گاه احتياج به ضماد معمول از خردل و سداب برى و فرفيون و جندبيدستر مىشود و آبى كه در آن بابونه و شبت و نمام و پودينه و مرزنجوش جوشانيده باشند بر سر ريزند و در بعض اوقات به خردل و عاقرقرحا و مويزج و پوست بيخ كبر و ايارج فيقرل به سكنجبين عنصلى غرغره كنند و كثرت اشمام مشك و جوزبوا و قرنفل و مرزنجوش و شيح و بسباسه نمايند و غذا نخوداب و مشروب ماء العسل يا شراب ريحانى كهنه سازند . [ شيخ ] شيخ مىفرمايد كه اگر از ماده بارد رطب باشد بعد انضاج تنقيه كنند بدانچه در علاج امراض دماغى بلغمى گذشت و در خانهء بسيار روشن بدارند و او را ابتدا به استفراغات خفيف‌تر مثل ايارج و شحم حنظل و اندك جندبيدستر كنند . بعده به تدريج ايارجات كبار دهند . بعد از آن اگر امن از سوى سوء مزاج حار باشد معجون بلادر استعمال نمايند كه اين قوىترين چيزها در تقويت ذهن و افادهء حفظ است . و ايضا سائر مسنحنات از محمرات و غراغر و شمومات استعمال كنند و در تجفيف دماغ استعجال نكنند بلكه تدريج نمايند و حذر كنند از مبالغه در تجفيف تا افناى رطوبات اصلى ننمايد كه تابع او برودت مزاج بود و اين در نسيان بيفزايد . و بايد كه از سكر و مهاب رياح و امتلا احتراز كنند و از اغتسال به آب مطلقا اجتناب نمايند بهر آنكه در آب گرم ارخا و در آب سرد تخدير و اضرار به روح حاس است . و اگر ايشان را امتلا عارض شود و بعد آن تلطيف تدبير كنند و از اغذيه مسكنه مثقله و مخدره و منجره پرهيز بايد كرد از شراب بسيار مضر است و اندك از آن انبساط نفس و تقويت روح كند و از استكثار آب غنى سازد و استكثار آب مضرترين چيزها براى ايشان است و خواب روز . و بالجمله خواب مفرط مضر است و خصوصاً بر امتلاى كثير و افراط بيدارى نيز مضعف روح و محلل آن است و مع لك امتلاى دماغ از ابخره كند و وج مربى و دارفلفل مربى براى ايشان