لثه از بين رفتن عضو و عوارض موسوم به درجهء سوم ، تقريبا نادر است . درمان عبارت است از تنفس بخار شنگرف و متعاقب آن ، مصرف داخلى جوشاندهء چوب چينى . جيوه در شرايط اقليمى آنجا موجب درمان قطعى اساسى مىشود بىآنكه عواقب بدى داشته باشد ، يعنى عواقبى كه در اروپا براى تجويز جيوه برمىشمارند . بيماريهاى جهاز هاضمه در نزد كودكان - هرچند نه چندان زياد - من به برفك و ورم داخل دهان برخورده‌ام . زخم دهان « 27 » و برآمدگيهاى مخاطى همانطور كه قبلا هم گفتيم زياد ديده مىشود . دندانها كمتر دچار كرم‌خوردگى مىشود و در نتيجه تا سالهاى كهولت صحيح و سالم مىماند ، به شرط آنكه بخصوص شهرنشينان به بيمارى مزمن آماس پوشش استخوان كه « پرونكس » هم در اثر خود به نام « بيماريهاى مشرق‌زمين « 28 » » از آن ياد مىكند ، گرفتار نشوند . در اين بيمارى دندان از جاى خود بالا مىآيد تا به حدى كه يا خودبخود مىافتد و يا مىتوان آن را با كمك انگشت بدون خونريزى و احساس درد از جاى بيرون آورد . دندان افتاده ظاهرا بدون عيب و نقص است فقط ريشهء آن منظره‌اى حاكى از ضعف و عدم رشد پيدا كرده است . زنى را مىشناختم به سن 30 تا 35 سال كه به علت ابتلاى به اين بيمارى تقريبا كليهء دندانهاى خود را از دست داده بود . ايرانيها بىجهت خيال مىكنند كه لثهء دندانشان از بين مىرود . هر روز شكايتهاى متعددى مىشنيدم به اين مضمون كه « گوشت دندانم رفت » و از من داروئى مىخواستند كه با كمك آن گوشت دندانشان دوباره نمو كند . گلودرد معمولا در ابتداى زمستان به صورت همه‌گير ظاهر مىشود اما بندرت به صورتى خطرناك درمىآيد . من فقط يك‌بار به خناق ( ديفترى ) برخوردم آن هم در مورد دخترى اروپائى كه به خير و خوشى پايان پذيرفت . به علت بزرگ شدن بىقاعدهء لوزه بارها ناگزير بودم قسمتى از آن را بردارم . در مورد كيسهء زير زبان « 29 » هم من به جراحى دست مىزدم . روىهم‌رفته ايرانيان دچار كندى عمل هضم هستند ، بخصوص در فصل تابستان . آنها در روز دوبار غذا مىخورند و اغلب اشتهاشان با يك‌بار غذا خوردن هم ارضا مىگردد . در كوهستانها در ارتفاع شش‌هزار پائى احتياج به غذا بيشتر مىشود . ايرانى كه هميشه قضايا را با علل آسان و دم دست توجيه مىكند ، اين افزونى اشتها را به آب گواراى كوهستان منسوب مىدارد ، و به همين دليل هنگامى كه مىخواهد امتيازات رفتن به ييلاق را برشمارد ، مىگويد : « آب آنجا خوب است و آدم هر روز مىتواند تا چهار بار غذا بخورد . » مصرف زياد گوشت در تابستان باعث ايجاد حرارتى زياد در بدن مىشود كه

--> ( 27 ) . Noma ( 28 ) . Prunex , Krankheiten des Orients ( 29 ) . Ranula