قانونى مىبخشند . هرگاه مهر كسى مفقود شود وى اعلام عام مىكند كه از اين پس از مهر ديگرى استفاده خواهد كرد . كشف مهرهاى متعدد حكاكى شده در خرابه‌هاى اكباتان ( همدان ) و تخت جمشيد ( اصطخر ) حاكى از آن است كه مهر در قرون طولانى گذشته مورد استعمال داشته است ( سفر تكوين ، اصحاح 38 آيه 18 : تامار عروس يهودا ) . در قديم‌ترين مهرها تصاوير جانوران و نقوش گوناگون رمزى حك شده است ؛ مهرهاى مربوط به ادوار اشكانيان و ساسانيان نيم‌تنهء شاه يا حاكم را نشان مىدهد كه دور آن چيزى نوشته شده است ؛ از شروع دورهء اسلام از نقش تصوير بر روى مهر اجتناب شده است و به حك نام صاحب مهر و آيه‌اى مناسب از قرآن و تاريخ سال در عقيق اكتفا مىورزند ؛ ولى براى اينكه از تقليد و جعل مهر اجتناب شود خطوط اسليمى پرپيچ و تابى دور آن مىكشند . در ايران حكاكان و سنگتراشانى وجود دارند كه در كار خود به مرحلهء استادى رسيده‌اند . عمده‌فروشى كالا اغلب در قبال براتى مهر شده و مدت‌دار - شش‌ماهه - به علاوهء دوازده درصد سود ، انجام مىگيرد . روىهم‌رفته وضع و موقع تجار مستحكم است و تعهدات خود را هرچند كه هميشه دقيقا در رأس مدت معهود نباشد شرافتمندانه انجام مىدهند . ورشكستگى بسيار بسيار نادر است چنان كه در حل امور تجارى تقريبا هيچ‌گاه دخالت وزير تجارت ( كه در حال حاضر به عهدهء محمود خان قره‌گوزلو ، سفير سابق ايران در سن پطرزبورگ است ) يا قنسولهاى ممالك اروپائى ، لزوم پيدا نمىكند . اما خانها و كارمندان كه اغلب براتها را با بهره‌هاى غير عادى مىپذيرند به اين دقت و سرعت به تعهدات خود عمل نمىكنند ، در رأس مهلت اشكالتراشى مىكنند ، يا به مسافرت مىروند ، يا در اين فاصله بر اثر باجهائى كه به روستائيان پرداخته‌اند ، تهيدست شده‌اند . آن وقت طلبكاران كار را به محكمه مىكشند و قنسولهاى اروپائى به پادرميانى خواسته مىشوند ، ولى چون اغلب مطلب بر سر نزول - خوارى است اين وساطت عملى نمىگردد . در نتيجه به دليل وفور شكايتهاى بىدليل و ناموجه قنسولها از حمايت از هموطنان و كسانى كه حفظ حقوقشان به آنها سپرده شده است ، كوتاهى مىورزند . پيش از اينها بخصوص ارامنه و اتباع روسيه دست به اين رباخواريها مىزدند و از اين رهگذر بسيارى از خانواده‌ها را به خاك سياه مىنشاندند . اما از بركت مجاهدات تحسين‌انگيز ديپلمات روس در اين سالهاى اخير اين وضع به صورتى خوش اصلاح شده است . دولت نيز به هنگام خريد و سفارش پارچه ، اسلحه و ساير ما يحتاج قشون براى تك‌تك بازرگانان كه معمولا اروپائى هستند براتهائى مىكشد كه محل پرداخت آنها ماليات ولايت معينى است . اين براتها همواره پرداخته مىشود . به همين ترتيب اروپائيانى كه در خدمت دولت ايرانند در قبال درآمدى كه طبق قرارداد به آنها تعلق مىگيرد برات دريافت مىدارند . در زمان سلطنت محمد شاه پرداخت اين حواله‌ها و قبضها فقط در اثر