ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى
8
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى )
حلقههاى سلسلهء طلائى طب سنتى مىباشد كه در عصر افول اين چراغ فروزان ، از آخرين مشعلداران اين دانش متين و ارزشمند بوده است . وى معاصر ناصر الدين شاه قاجار بوده و همزمان با تأسيس مدرسهء دار الفنون ، از وى دعوت مىشود كه در آنجا به تدريس بپردازد كه جهت اجابت اين دعوت ، پانزده رساله از مجموعه رسائل طبى و غير طبى خود را كه ذكر آنها خواهد آمد در اختيار آنان قرار مىدهد تا تكثير كرده و در اختيار دانشجويان دار الفنون قرار دهند . اين عالم را بايد از شخصيتهاى نادرى شمرد كه طب اصيل سنتى - اسلامى كه همان طب سينائى - روائى باشد را به درستى فهميده و تلاش نموده كه آن شجرهء مباركه را از پيرايههائى كه در قرون اخير بر اين مكتب متين علمى بسته شده مبرّا سازد و دانش را با تعهد اخلاقى و تجربهء عملى و روح نوآورى درهم بياميزد . آثار مؤلف از اين مولف ، پانزده رساله در علوم تفسير ، طب ، نجوم ، كيميا ، علوم غريبه و اعداد نگاشته شده كه به اين شرح مىباشد : منظومه فى كليات الطب ، حافظ الصحة ، تسهيل العلاج ، بحرانيه ، و بائيّهء كبيره ، و بائيّهء صغيره ، مفرق الهيضة و الوباء ، طاعونيّه ، جوهريّه ، كافوريّه ، كوثريّه ، لغزيّه ، سماويّه ، رسالة فى تفسير بعض الآيات ، رسالهء عدديه و تعبيريه . تمام آثار مؤلف در يك مجلد تحت اشراف مؤلف به چاپ رسيده به همين دليل نسخ خطى آثار مؤلف موجود نمىباشد و اين نسخهء چاپى بهعنوان نسخهء اصل مؤلف قلمداد گرديده و مبناى تصحيح اين اثر شد . تأليف كتاب تسهيل العلاج در 15 محرم 1285 هجرى قمرى به پايان رسيده است . تسهيل العلاج و حافظ الصحة اين دو كتاب ، دورهاى از علم الامراض و دانش حفظ الصحة را به زبانى ساده و براساس