داشته « 1 » و اين مطبوخ را بياشامند : تخم حماض ، دو مثقال ؛ انيسون ، يك مثقال ؛ مغز هستهء آلبالوى كوفته ، دو مثقال ؛ آملهء مقشر ، يك مثقال و زنيان ، يك مثقال ، همه را برشته كرده و سپس نيم‌كوب نموده و بعد در عرق بيد بجوشانند و اگر حرارت غالب باشد ، عوض زنيان ، يك مثقال تخم گشنيز و دو مثقال پوست سبز پسته داخل كنند . در روز دوم ، چهارم و ششم ، هر روز دو مرتبه - يك مرتبه بعد از نوشيدن دواى صبح و پس از يك دفعه كار نمودن شكم و يك مرتبه عصر - مطبوخ زير را اماله كنند : ريشهء خطمى ، گل خطمى ، بابونهء خشك ، تاجريزى و نيلوفر ، از هريك دو تا سه مثقال به همراه ده تا دوازده دانه سپستان بجوشانند و در شيرهء كشيدهء آن ، هشت تا ده مثقال روغن كرچك و دو تا شش مثقال روغن بادام ، بدون شكر و نمك بيفزايند . بعد از اماله ، نيم تا يك مثقال بارهنگ بو داده را با روغن بادام چرب كنند و با يك پياله آب يا عرق بيد يا عرق بيدمشك يا عرق گاو زبان يا لعاب اسفرزه و با اندكى قند ، گرم يا سرد بياشامند . « 2 » جهت رفع پيچ و زور ، اگر بابونهء خشك و مغز هستهء تلخ هلو - يعنى شفتالو - كه محرق كرده باشند را در آب گرم سائيده و با « روغن گل سرخ » به صورت نيم گرم بمالند ؛ بسيار نافع خواهد بود و بسا مىشود كه براى تسكين و حبس زور و پيچ ، افيون يا مخدّر « 3 » ديگرى را لازم شود كه داخل ماليدنى كنند ؛ منتهى در حين اماله يا عمل مسهل نوشيدنى ، نبايد مخدّرات را داخل كنند ؛ امّا بعد از

--> ( 1 ) . چون اينها خود مزلق امعاء هستند و موجب اسهال مىشوند . م . ( 2 ) . هر نوع اماله ، صهروج داخل جدارهاى روده‌ها را از بين مىبرند و اين داروها ، آنها را جبران مىكنند . صهروج ، رطوبتى لعابى است كه بر سطح روده‌هاست تا در اثر عبور مواد غذايى از آن‌ها ، خراش بر جدار روده ايجاد نشود . م . ( 3 ) . مخدّرات ، داراى خاصيّت تسكين براى دردها هستند . م .