برحسب مجرائى كه چرك و مدّه و صديدش از آن بيرون مىآيد - مثلا در بول بيرون مىآيد يا سرفه ، يا مدفوع يا از گوش يا . . . - مىتوان موضع آن را تشخيص داد ؛ بلكه علائمى وجود دارد كه به شكل دقيق‌تر نوع ورم را هم مىتوان تشخيص داد : اورام حادثه از مواد حاره [ يعنى خون و صفراء ] ، در درد ، سوزش ، تمدّد و تب دائمى شريكند و تفاوت در صفرا ، سوزش و كمى تمدد است و در خون ، نبودن سوزش و زياد بودن تمدد مىباشد . اورام حادثه از مواد بارده : اگر از سودا باشند ، سنگينى و تمدد و سفتى از نشان اوست و اگر بلغمى يا رطوبى باشند ، وجود سستى ، از علائم آن‌ها مىباشد و بعضا در اورام حادثه از بلغم صالح و سوداى محترقهء از صفرا ، تب لازمهء خفيفى هم وجود دارد . امّا اورام باطنيه‌اى كه ريحيه هستند - يعنى بادهاى غليظه در اعضاى باطنى بدن ايجاد ورم كرده‌اند - علامتشان تمدد و خفر موضع و احساس به چيزى كه گويا فرو مىرود در موضع و حركات اختلاجيّه - يعنى لرزان - و اگر در شكم باشد ، عروض قراقر و استماع صداى طبل در زدن دست است ؛ چنان‌كه در استسقاى طبلى مسموع شده است . از ديگر عوارض سدّه‌ها اين است كه در صورتى كه مانع ترويح - يعنى رسيدن هوا به عضو - شوند چنان كه غالبا چنين است تب‌هاى لازمه و نائبه ايجاد مىكنند كه بدون گشودن آن سدد ، تب‌هاى عارض شده رفع نمىشوند . فصل پنجم : علائم امراض امتلائيهء تفرق اتصاليه قسمت اول : تفرق اتصالات ظاهريه : آنچه از تفرق اتصالات كه در اعضاى ظاهر باشد ، بروز بثور و دمل‌ها و خراجات حادثه در پوست و گوشت‌هاى زير پوست مىباشد كه اتصال طبيعى را متفرق مىكند و انواع گوناگونى دارند و در

--> - در حين انفجار ، سرما و قشعريره و لرز عارض مىشود و بعد از انفجار ، عوارضش خفت مىيابد .