غذاى بعدى را بر او وارد كنند . اين سوء تدبير ، در ايجاد فساد در معده ، نقشى اساسى دارد ؛ خواه اغذيه متداخله در لطافت و غلظت يكى باشند ؛ خواه متفاوت باشند ؛ منتهى اگر دومى لطيف و زود هضم باشد و در وسط هضم اولى وارد شود و برحسب جوهر هم شديد المنافات با غذاى اول نباشد ، فسادش كمتر است ؛ زيرا سرعت هضم دوّمى با كندى هضم اول متطابق مىشوند ؛ لذا انهضام آنها باهم تمام مىشود و باهم از معده خارج مىشوند . هفتم : جمع كردن اغذيهء متنافيه در جوهر ؛ مثلا غذاى اول شير برنج باشد و غذاى دوم ، نان و آبگوشت ترش يا اگر شيرين است با بادمجان ترشى [ و يا هر نوع ترشى ديگر آن را ] ميل كنند كه ممكن نيست كه هضمش بدون فساد باشد ؛ امّا اگر نان و آبگوشت مثلا ، غذاى اول باشد و غذاى دوم ، نان و سكنجبين باشد ، احتمال عدم فساد دارد . اسباب خارجيّه ؛ مانند حركات تند و سنگين بعد از خوردن غذا ، درنگ كردن در آفتاب گرم يا حمام گرم ، جماع در پرى شكم ، صبر بر گرسنگى كه باعث ريختن فضول - خصوصا صفرا كه رقيق‌ترين اخلاط و سريع‌ترين آن‌ها در حركت و ريزش است مىباشد ، بلكه خون به فرمودهء شيخ الرئيس يا سوداى غير طبيعى [ يعنى همان سوداى احتراقى كه شرح آن در توضيح مصطلاحات طبى در آخر كتاب مذكور است ] - به معده مىشود و طول توقف در هواهاى با كدورت ، خاصه اگر كدورت آنها از أبخرهء بدكيفيت باشد ؛ مثل أبخرهء نىزارها و سايه‌هاى درختانى مثل انجير و گردو و مجاورت دبّاغ‌خانه‌ها و سلّاخ خانه‌ها [ يعنى كشتارگاه‌ها ] و شوره‌زارها و استخرهاى داراى آب‌هاى متعفن و مزبله‌ها و امثال آن‌ها كه باعث خفگى قلب و فساد رطوبات و أبخره در تنور بدن [ يعنى قلب و سينه ] است . نكته : تأثير اين اسباب خارجه در ابدان و اشخاص گوناگون ، مختلف است و برحسب عادات و استعدادهاى ابدان كه همان فضولات كامنهء مستعد افساد است ، فرق مىكند .