حكيم سيد ابو القاسم ( مير قدرت الله قادرى )

38

فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض )

چون يبوست مادهء يا غير آن مائل بدرون‌سو باشند و مقله را برنجانند و منخدش سازند و از آنكه شعر منقلب غير موهاى اهدابست در تغاير اين هر دو علت يك سر مو اشتباه نيست و مخفى نماند كه بمناسبت ارتكاز موىهاء هدب در جفن علت موسومه بدين اسم موسوم شد و الا جفن على ما هو الظاهر از علت انقلاب مبراست فافهم انقلاب المعده آنست كه بسببى از اسباب در رودهء اثنا عشرى كه ملتصق معاه است يا امعاء صائم كه ملتزق اثنا عشريست سحج و انجراد واقع شود و از ان‌رو چون غذائى كه در معده منهضم شده و فى حد ذاته حراقت يا ملوحت يا عفونت و مانند آن كيفيت لذاعه داشته باشد در اينها درآيد متاذى شوند و غذاء موصوف را بسوى معده به قوت تمام مندفع سازند پس غذا به حركت ؟ ؟ ؟ قتصرى متحرك شده بمعده گرايد و معده ؟ ؟ ؟ ويرا مكروه داشته بقى مندفع سازد چه طريق سهل براى دفع معده همين‌ست هذا و فرق درين علة و ايلاوس كه قسمى از قولنج‌ست و سيجئ عن‌قريب ان شاء الله تعالى آنست كه درين علت ما يخرج بالقى منتن و ذى عفونة نباشد و قشور دقيقه در قى پيدا باشد و باكل حموضات و حريفات اشتداد حرقت و وجع در حوالى ناف هويدا چه طعام در اين علت به مجرد وصول خود بموضع ؟ ؟ ؟ بىدرنگ و بىامتصاص ماساريقا صفوت كيلوس را از ان كه باعث ؟ ؟ ؟ زهليت و موجب تعفن‌ست بمعده بازپس گردد و در معاء و قاق هيچ مكث نكند تا نتن و تعفن در ان راه يابد و خروج قثور و رقى و شدت وجع باكل اشياء لذاعه در سحج امعا پر ظاهرست بخلاف ايلاوس كه از خراش روده خالى باشد و از خروج قشور و اشتداد وجع بماكولات مذكوره عارى و ما يخرج بالقى در ان نتن بل زبل خالص باشد و علت آن كه ما حصل وى مكث طعام در امعاءست در ايلاوس عن‌قريب بيايد و در تسميهء اين علت دو وجه نوشته‌اند يكى تشبث معده به چيزى كه اسفلش باعلى منقلب گردد دوم انقلاب و انعكاس فعل آن از مقتضى طبيعت ؟ ؟ ؟ وى دفع ما فيها باسفل‌ست نه باعلى انتشار بهمزه و نون و فوقانى و شين معجمه و الف و راء مهمله بر وزن انتفاخ بقول متقدمين اتساع‌ست و در اتساع تحقيق آن مع الفرق فيما بينهما و فوائد ديگر مفصل گذشت فتذكر انتشار الاهداب آنست كه بسبب اختلاط خلط حاد يا غذاى اهداب يا ضعف جاذبه پلك يا گرد آمدن رطوبت در موضع آن يا مانع شدن چيزى از وصول غذا در آنجا چون چسپيدن خلط غليظ لزج مفسد اصول شعور باصول شعور و انسداد مسامات از آثار جدرى و غيره در غذاى اهداب فقدان يا فساد راه يابد پس ما بضرور انتشار مسطور رو نمايد و علامات هريكى ازينها از امارات غلبه اخلاط و تقدم امراض حاده و آثار جدرى و غيره پوشيده نيست و پوشيده نماند كه بعضى از اقسام اين مرض از قبيل دارالثعلبست فتفحص انطباق المرى بايد دانست كه انطباق بهمزه و نون