محمد صادق على خان

97

مخازن التعليم ( فارسى )

مزمن نافع و قدر شربتش تا سه درم خروع بكسر خا و فتح را به فارسى بيد انجير و بهندى ارندى گويند در آخر دوم گرم و خشك محلل و ملين عصب و مسهل قوى خلط بارد و جهت فالج و لقوه و امراض بارده نافع و قدر شربتش از پنج عدد تا ده عدد و مسقط اشتها و موجب كرب و مصلحش كتيرا و مصطگى و ضماد او جهت ثاليل و كلف و اورام بلغمى و درد آن و نقرس بيعديل و روغن او در مركبات مسطور است خس به فارسى كاهو نامند بستانى و برى مىباشد و برى او سرد و تر از بستانى و شير او گرم است و مدر حيض و گياه او در آخر دوم سرد و در اول تر و بستانى او در دوم سرد و تر و سريع الانحدار و مولد خون صالح رقيق و مسكن حدت خون و صفرا و تشنگى و التهاب و مفتح سده و مدر بول و منوم و رادع اورام حاره و دافع خمار و رافع مستى و ملين طبع و جهت امراض حاره و يبوست سودا و صفرا و جذام و يرقان و تپهائ حاره و حرقت مثانه و بول و درد سر و منع صعود بخارات بدماغ و نزله حاره و سرفه كه از گرمى و خشكى باشد نافع و اكثار او مضر باه و مولد رياح و مضر صاحب سل و ربو و مورث نسيان و ضعف باصره و مصلحش پودينه و كرفس و ضماد او جهت اورام و التهاب نافع و قدر شربت از آب او تا سى درم و تخم او در دويم سرد و خشك مخدر و منوم و جهت نزله و زكام و درد سينه و تقطير بول و سيلان منى نافع و مضر باه و مصلحش مصطگى و بدلش دم الاخوين و قدر شربتش دو درم و روغن او در مركبات مرقوم است خشخاش بهندى خشحش نامند بستانى را به فارسى خشخاش سفيد گويند گلش سفيد مىباشد و خشخاش سياه را گل بنفش و سياه و كبود و اين الوان را تخم سياه مىباشد و تخم خشخاش سفيد در آخر دوم سرد و در اول تر و مخدر و منوم و منضج مواد رقيقه صفراوى و ده درم او با شكر جهت خشونت سينه و سرفه حار يابس و نفث الدم و حرقت مثانه و تپ دق نافع و مقوى جگر ضعيف و گرده و مسمن و با عسل مبهى و مداومت او قاطع باه