محمد صادق على خان
83
مخازن التعليم ( فارسى )
و قليل الفضول و مولد خلط صالح و مبهى و مقوى دل و بدن و جهت نفث الدم و منع نزول نزلات حاره به سينه و اصلاح آن و موافق مزاج سوداوى و با تخم ترهتيزك و نمك سقنقور و براده قضيب گاو كوهى و پنيرمايه شتر جهت تقويت باه بغايت نافع و اكثار و مداومت آن مولد حصاة گرده و بهق و نيمپخت او در مزاج اطفال قائممقام شير و بسيار پخته او ديرهضم و مورث قولنج و مصلحش ادويه حاره و ابكامه و طباشير و كهربا جهت قطع سيلان خون و با نيم مثقال لك زرگران جهت قطع سيلان فيض و درد حيض مجرب است و سفيدى تخممرغ مولد خلط خام و ديرهضم و خوردن زرده با سفيدهء موافق محرور المزاج و ضماد او با كافور و بزر البنج جهت صداع حار مجرب است و پوست او جالى و مجفف و قاطع رعاف و نفوخ سوخته او جهت رعاف مهلك مجرب و قدر شربت تخم او پنج عدد تا پانزده عدد و تركيب نيمبرشت كردن او در محل اول از فرسخ نهم از طريق اول از رفيق دوم از منزل اول مرقوم است پادزهر معدنى و پازهر به عربى حجر السم و بهندى زهرمهره نامند در حرارت معتدل و در آخر دوم خشك و دوازده جو او مقاومت جميع سموم حيوانى و نباتى و معدنى مىكند و موافق همه امزجه و مقوى دل و اعضاء رئيسه و حافظ حرارت و رطوبت غريزى و مانع تعفن اخلاط و زايلكننده سميت آن و مبهى و رادع اورام حاره و بارده و جهت خفقان بغايت مجرب است قدر شربتش در دفع سم از سه نخود تا دو دانگ و در سائر خواص از يك قيراط تا يك دانگ و مداومت آن هر روز يك قيراط حافظ صحت و مانع ضرر هواى وبائى و اختلاف مياه و آهويه است پادزهر حيوانى مراد از مطلق او حجر التيس است در آخر دوم گرم و در اول سيوم خشك مقوى جميع اعضا و مبهى و ترياق سموم و در خواص مثل معدنى است مگر در محرور المزاج بغايت مضر است و طلاى او به آب ريحان جهت گزيدن زنبور مجرب است و قدر شربتش از يك قيراط تا دوازده قيراط است بايد كه بر روى سنگ همراه گلاب يا عرق كيوره يا عرق بيدمشك