گرم بدون سرد كرده خوردن موجب انحراف مزاج است و اول او را از دست ملائم نموده چند قطره بيندازند و بعد آن از دهن شلپيده بخورند و خوردن از كارد بريده اگرچه پسند طبع است مگر از چرم و ريشه او احتياط نمىشود و احداث نفخ و درد شكم و مغض و خراش گلو مىكند انفخه به فارسى پنيرمايهء و بهندى چسته نامند پنيرمايه هر حيوان گرم و خشك است حار و ملطف و محلل و مجفف و حابس اسهال مزمن و سحج است از خواص اوست كه هر ذائب را جامد و كل جامد را ذايب مىسازد خصوصا خون و شير كه در معده و اعضا منجمد شده باشد و حمول او بعد از طهر بر حمل اعانت مىكند و نوشيدن او منع حمل مىنمايد و پنيرمايه خرگوش بالخاصية در همه خواص قوى تر است و اگر در آب خمير كرده بر خيشوم ضماد كند رعاف بند نمايد و پنيرمايه خرگوز و بز كوهى و آهو و شتر و گوسفند و فيل به قدر نخودى بغايت مبهىاند و قدر شربتش تا نيم مثقال انجبار نباتيست در سيوم سرد و خشك قاطع خون جميع اعضا و حابس اسهال مزمن و نزلات و مسكن قى و التهاب صفرا و جهت بول الدم و انفتاح افواه عروق مقعد و سل نافع و مضر مبرودين و مصلحش زنجبيل و بدلش مثل او زرشك و قدر شربتش يك مثقال از عصاره او يك درم انناس ميوه‌ايست نزد حكمائ هند سرد است و نزد استاد در اول گرم و در وسط دوم تر است مفرح و مقوى دماغ و معده و مضر حنجره و اعضاء نفس و امعا و مصلح آن شكر و بهترين طريق استعمال آن آنست كه او را خوردخورد كرده در قند و شكر آميزند و گلاب و عرق بيدمشك و عرق كيوره زده يك دو گهرى بگذارند بعد از ان ميل فرمايند در سائر افعال قوى مىگردد و مضرتهائ او هم زايل مىشود انيسون به فارسى باديان رومى نامند و آن تخم نبات است در آخر دوم گرم و خشك و مدر بول و شير و محلل رياح سائر اعضا و مبهى و قابض طبع و مقوى گرده و مفتح سده جگر و سپرز و جهت صداع بارد و شقيقه و سرفه و استسقا و خائيدن او جهت خفقان مفيد و قدر