ممتزجه اثر خود و صادر مىگردد از ان آثار متضاده چون حرارت و برودت آن را متضاد القوى گويند و اگر اثر موافق صورت نوعيه است مانند فعل حجر اليهود در تفتيت حصات آن را ذو الخاصيّت نامند بدانند كه مزاج ثانى گاهى چنان قوى مستحكم شديد الاختلاط مىباشد كه آتش اجزائ او را سوختن نمىتواند همچو طلا و گاهى ازين ضعيف مىباشد كه آتش اجزايش مىسوزاند مانند بابونه و گاهى ازين هم ضعيف مىباشد كه صرف پختن اجزايش را تحليل مىكند مانند عدس و گاهى ازين هم سست‌تر مىباشد كه شستن اجزايش را تحليل مىنمايد مانند كاسنى فرسخ سيوم در بيان فعل ادويه پوشيده نماند كه تاثير دوا در بدن انسان بر چهار نوع است يكى آنكه تاثيرش يا فقط در خارج بدن مىباشد مانند پياز كه ضمادا تقريح مىكند و اكلا هيچ ازين اثر ظاهر نمىگردد دوم آنكه يا فقط در داخل مىباشد مانند سفيدهء كاشغرى كه در خوردن هلاك مىكند و در ضماد هيچ نقصان نمىنمايد سيوم آنكه در خارج و داخل يكسان باشد مانند سردى آنكه از استعمال خارج و داخل سردى مىنمايد چهارم آنكه تاثير خارجى مضاد تاثير داخلى باشد مانند كشنيز تر كه هرگاه ضماد كنند تحليل اورام مىكند حتى خنازير را و در خوردن سردى مىسازد فرسخ چهارم در شناخت قوت ادويه بدانكه قوت ادويه به دو نهج شناخته مىشود نهج اوّل تجربه است و اعتقاد كرده مىشود بر ان بهفت شرائط شرط اوّل آنكه بر بدن انسان استعمال نمايند شرط دوم آنكه دوا خالى از كيفيت عرضى باشد مانند گرمى