محمد صادق على خان

130

مخازن التعليم ( فارسى )

و درد سينه و جگر و رحم و عسر البول و تقطير البول و محلل اورام و التيام‌دهنده شگاف عضل و طبيخ ؟ او با تخم كرفس جهت جنون و وجع الفواد بارد مجرب و قدر شربتش تا دو درم است فرسخ بست و يكم در حرف الكاف كافور صمغ درختيست اقسام مىباشد چنانچه در مطولات مرقوم است و درخت كافور سوائ بلاد سرانديپ نمىباشد مصنوع و اصلى مىباشد و فرق ميان مصنوع و اصلى نقلى و چسپيدگى مصنوع است و بوئ اصلى شبيه ببوئ ليمون و ترنج است در سوم سرد و خشك و مفرح و قاطع نزف الدم اعضا و رعاف و اسهال حاره و عرق و رافع تشنگى و التهاب جگر و سل و دق و حرقة البول و جميع امراض حاره و مقوى حواس محرورين و ترياق سموم حاره و سعوط آن به آب كشنيز جهت رعاف و با آب كاهو جهت رفع بيخوابى محرورين و ذرور او با ادويه مناسبه جهت جراحت تازه و قطع خون و تسكين درد آن و ضماد او بر يافوخ و پيشانى جهت رعاف مجرب و مضر باه و مولد سنگ مثانه و اكثار او قاطع نسل و اشتها و مورث سفيدى مو و مصلحش عنبر و مشك و ادويه حاره و خوش‌بو و بدلش دو وزن او طباشير و يك وزن او صندل سفيد و قدر شربتش تا يك دانگ است و دو مثقال او قاطع باه و مفيد معده و گويند اين‌قدر قاتل است كبريت به فارسى گوگرد و بهندى گندهك گويند سرخ و زرد مايل بسرخى و سفيد و سفيد مايل بكبودى و اقسام او در آخر سوم گرم و خشك است و گرمى او غالب بر خشكى و قوتش تا سى سال مىماند محلل و ملطف و مسخن و جالى و جاذب و شرب او مقاوم جميع سموم و طلائ او مسكن ضربان اعضا و با سركه و عسل و عاقرقرحا جهت جذام و جوششهائ سوداوى طلاء عجيب الاثر است و با ماست و نيم وزن گوگرد و صمغ عربى جهت سعفه و قروح سرد قوبا مجربست و بخور او مسقط جنين و بخور و قطور او رافع كرى و ثقل سامعه و مضر معده و مصلحش كتيرا و شير تازه و بدلش در اكثر افعال زرنيخ است و قدر شربتش از دو دانگ تا يك مثقال كبر نباتيست بيخ او و پوست بيخ او قويتر از ساير اجزاء در سوم گرم و خشك مفتح سده جگر و سپرز و قاطع اخلاط لزجه و مقوى احشا و بهترين ادويه سپرز خصوصا پرورده او به سركه