جميع افعال قوىتر از ان و مولد رياح و مصدع محرورين و مصلحش سكنجبين و ترشيها و گلقند و قدر شربتش تا دو درم است شمع به فارسى موم نامند در اول دويم گرم و در رطوبت معتدل و قوتش تا سى سال باقيست و محلل و منضج و ملين و مصلح ادويه مرهم‌ها و موافق زخمها و خوردن ده خرنوب او كه به قدر گندم ريزه كرده فروبرند و يا در روغنها حل نموده بنوشند جهت قروح باطنى و سحج مجرب و حقنه او با روغن گل سرخ جهت سحج بغايت نافع و رافع اشتها و مسدد است و مصلحش نان و بدلش آرد باقلا و شربتش تا نيم درم شونيز به فارسى سياه‌دانه است و در هندى كلونجى نامند قوتش تا هفت سال باقىست و در اول سوم گرم و خشك و محلل و جالى و مجفف و منضج و جهت قولنج ريحى و درد سينه و سرفه و استسقا و يرقان و سپرز بىعديل و ضماد او با بول اطفال جهت تحليل اورام صلبه و با سركه جهت بهق و برص و قوبا مجرب و قطور بو داده او با زيتون به قدر سه چهار قطره جهت رفع زكام كه با عطسه بسيار باشد مجرب و شرب روغن او با روغن زيتون و كندر جهت اعاده باه مايوسين از مجربات دانسته‌اند و اكثار شرب او مورث خناق محرورين و مصلحش سركه و مضر گرده و مصلحش كتيرا و بدلش انيسون و نصف او شبت و شربتش تا دو درم و از روغن او تا يك درم شيرخشت اسم صمغ بعض اشجار هرات است و از جنس شبنم نيست مانند ترنجبين و بهترين او سفيد و شيرين و حبهائى بزرگ است كه چون در دهن نگاهدارند كام و زبان را بسيار سرد كند و در اول گرم و در رطوبت معتدل و در جميع افعال سوائ تقويت باه و ضرر صاحبان قولنج قويتر از ترنجبين و شيخ الرئيس نيز فرموده كه شيرخشت با وجود آنكه مسهل اخلاط رقيقه است مضر صاحبان قولنج است جالى و ملين طبع و مسهل اخلاط سوخته مركبه و رقيقه و مقوى جگر و معده و احشا و جهت خشونت حلق و سرفه و حرارت جگر و ورم آن مفيد و مولد قراقر معده و مصلحش روغن بادام و رازيانه و بدلش مثل او ترنجبين و شربتش تا بست مثقال است فرسخ چهاردهم در حرف الصاد المهمله صبر بكسر با در هندى ايلوا گويند و او عصاره نباتيست مىگويند كه در هندى او را گهيگوار مىگويند و سقوطرى بهتر است