مقوى فعل هر مسهلى و بغايت سريع العمل و قاتل جنين و كرم معده و جالى و محلل و جهت گزيدن عقرب شربا و ضمادا نافع چون او را با تربد مثل او همراه شير بنوشند جهت اخراج كرم معده و امعا مجرب و با لاجورد جهت امراض سوداوى و با زنجبيل و تربد جهت مواد بلغمى مفيد و مضر دل و معده و امعا و جگر و مورث تشنگى و كرب و غم و رافع اشتها و مصلح او با گلاب و آب سماق و به قرص كردن است و بدلش يك نيم وزن او صبر زرد و هموزن او هليله زرد است و قدر شربتش از نيم دانگ تا دو دانگ و زياده از نيم درم كشنده است و از برگش تا يك درم سكر به فارسى شكر نامند و آن عصارهء نباتيست مثل نى و بىتجويف كه از طبخ منعقد گردد هرگاه بىتصفيه باشد شكر احمر نامند و چون بار ديگر طبخ داده صاف كرده در ظرفى ريزند كه درد او جدا گردد مسمى بسليمانيست و آب نيشكر در اول گرم و در آخر تر و ملين طبع و حلق و سينه و شش و جالى رطوبات آن و جهت سرفه و احتباس بول و حرقت آن نافع و مولد خون و مورث نفخ و شكر سرخ كه مشهورست در شاه‌جهان‌آباد بشكر در دوم گرم و در اول تر بتجربه رسيده كه مسهل است و روز مسهل اكثر داده شد و سليمانى در آخر اول گرم و در اول تر و طبرزد و نبات قريب الاعتدال و بهترين اقسام است و هرچه صاف‌تر است حرارت او كمترست و هرچه كهنه شود خشكى درد غالب مىشود انواع شكر صالح الغذاء و مسمن و جالى و ملين طبع و مقوى ارواح و قواى جگر و مبهى و سريع النفوذ بعمق بدن و مولد خون صالح و رافع خلط سوداوى و امراض آن و در تغذيه مرضى سريع الاثر و نوشيدن او به آب گرم و روغن بادام جهت بحة الصوت و تسكين قولنج و باد و مثل او روغن گاو نيمگرم بنوشند جهت عسر بول مجرب است و اكتحال او با مرواريد و سرگين سوسمار جهت سلاق و جرب چشم مجرب و مضر صاحبان سل و اسهال و مغص صفراوىمزاج و كهنه او محرق خون و مصلحش بادام و شير تازه و ترشيها و كاهو و مانند آن و بدلش در قولنج عسل و در تقويت باه و تليين مثل او ترنجبين و قدر شربتش تا سى درم است سليخه پوست شاخهاى درخت است بهندى تج ؟ نامند در آخر دوم گرم و خشك و هفت قسم مىباشد چنانچه در تحفة المومنين مذكور