محمد صادق على خان

111

مخازن التعليم ( فارسى )

است يكى زرد غليظ و خوش‌بو دوم سرخ و خوش‌بو و اين را راقم هم مشاهده نموده و اين بهترين اقسام است و قوتش تا هفت سال باقى است منضج و مفتح سده و مقوى اعضا و جهت ربو و سعال و درد معده و منع نزلات و زكام نافع و مضر گرده و مصلحش كتيرا و بدلش دارچينى و قدر شربتش تا دو درم است سلق به فارسى چقندر نامند مركب القوى و حرارتش در اول و با قوة قابضه و بورقيه و جالى و مبرد و جرم او حابس طبع و آب او ملين آن و قليل الغذا و نفاخ و مقطع بلغم و مفتح و جهت رعشه و تحريك باه موافق و از طبخ بورقيت او زايل مىگردد و قطور نيمگرم او با روغن بادام جهت درد گوش نافع و ضماد آب نيم‌گرم او با بورهء ارمنى جهت تهبج پشت پا و استسقا مجرب و اكثار او محرق خون و مورث قولنج و مصلحش پختن او با عدس است سماق مستعمل پوست دانه اوست و قوتش تا ده سال باقيست در دوم سرد و خشك و جبلى آن در سوم و رادع و قابض و مقوى احشاء حاره و جهت نزف الدم و نفث الدم و اسهال مزمن و تهبج نافع و نيمكوب او با زيره جهت رفع قى عنيف مجرب و مهيج اشتها و سنون او جهت تقويت لثه نافع و مضر معده و جگر بارد و مصلحش انيسون و بدلش سركه و قدر شربتش پنج درم سمسم به فارسى كنجد و بهندى تل نامند در اول گرم و تر و مصلح آواز و خشونت حلق و مواد سوداوى و اخلاط سوخته و خوردن او با شراب جهت گزيدن افعى و با مثل او شكر و خشخاش و دهم حصه آن بزر البنج سفيد و نصف آن بادام كه هر روز از مجموع او يك وقيه تناول كنند جهت فربه كردن بدن و خوردن دو درم او با گردگان سوخته جهت قطع خون بواسير مجرب و مورث بدبوى دهان و صداع و مصلحش عسل و بدلش تخم كتان و قدر شربتش پنج درم و روغن او در دوم گرم و تر و در مزوره مرضى از اكثر ادهان بهتر و مداومت خوردن او جهت قرحه شش و رفع هزال و با لعاب اسبغول جهت خشونت و خارش بدن و سوختگى آتش و جراحتى كه از آهك بهم رسد مجرب و مفسد دماغ ضعيف و مصلحش جوشانيدن اوست و بدلش روغن بادام شيرين است و قدر شربتش تا ده درم سمن بفتح اول و سكون