آورده و لحم و شحم و سمين و اين‌همه از منى متولد مىشوند مگر لحم و شحم و سمين لحم از غلظت خون متولد مىشود و عاقد او حرارت و يبوست است و شحم و سمين از مائيت و دسومت خون متولد مىشود و عاقد او برودت است و بعضى از اعضاء مركبه اعضاء رئيسه اند كه مبدء قوائ ضروريه است يا بحسب بقاى شخص يا بحسب بقائ نوع اما بحسب بقائ شخص سه‌اند اول قلب كه آن مبدء قوت حيوانى است و خدمت مىكند او را شرائين كه روح حيوانى را كه باعث حيوة است از قلب بجميع بدن مىرساند دويم دماغ و آن مبدء قوت نفسانىست و خدمت مىكنند او را اعصاب كه روح نفسانى را كه باعث حس و حركت است بجميع بدن مىرساند سيوم كبد و آن مبدء قوت طبعىست و خدمت مىكند او را آورده كه روح طبعى را كه باعث تغذيه و تنميه است بجميع بدن مىرساند اما بحسب بقاء نوع اين سه عضو مذكوراند بعضو چهارم كه انثيين ست و آن محل نضج منى است فرسخ پنجم در ارواح و آن جسم لطيف بخارى است كه بسبب نضج در بطن ايسر قلب متكوّن مىشود از لطافت اخلاط محموده باختلاط اندكى از هواى مستنشق چنانچه پيدا مىشود اعضا از كثافت آن فائده او آنست كه عامل قوى باشد تا كه منتقل شود قوى بواسطه آن در بدن و چون روح حامل برائ هر قوت ضرور است واجب‌ست كه باشد اصناف ارواح سه مانند اصناف قوى فرسخ ششم در قوى و آن نزد اطبّا مبدأ فعل جسمانىست كه بعد از مزاج حادث شود و بر سه قسم‌ست طبعى و نفسانى و حيوانى طبعى بر دو قسم است يكى آنكه متصرف باشد در غذا بالقوة القريبة بفعل برائ بقاء شخص دوم آنكه متصرف باشد برائ بقاء نوع اما اول نيز بر دو قسم است غاذيه و ناميه غاذيه آنست كه بعد از عمل هاضمه غذا را مشابه عضو گرداند تا بدل مايتحلل شود ناميه آنست كه بعد از عمل غاذيه زياده مىكند در طول و عرض و عمق جسم بر مناسبت طبعى و فعل اين قوت بعد از نمو باطل گردد و ثانى نيز بر دو قسم است