گاؤزبان : حار و رطب در اولى بود و خاصيت او 757 در تفريح قلب و تقويت او عظيم باشد - و اسهال سوداوى رقيق و تنقيه دم قلب و جوهر روح كه درو است اعانت خاصيت او كند و بهتر آنست كه از خراسان 758 آرند 759 و ورق او غليظ و زغب او اكبر بود و بعد جفاف متشنج نباشد 760 و آنچه درين بلاد موجود است از جنس 761 مرو بود به جهت مشابهت 762 گاؤزبان نامند - و چون با خاصيت طبعيت معتدله دارد بايد كه با وجود او دواى ديگر اختيار نكند 763 لاجورد : حكم 764 آن حكم حجر ارمنى بود چنانچه 765 گذشت و در قوت ازو ضعيف باشد - لؤلؤ : به طبع 766 و نورانيت شبيه به كهربا و اقوى بود و بخاصيت عظيم - لحم : اگرچه غذاى صرف است ليكن ماء او چون در ضعف 767 قلب مدخلى دارد بيان او درينجا انسب 768 بود پس مىگويم ما كه ماء اللحم چون از لحوم محموده مانند دنبه يك ساله و حملان و جدى و طيور محموده گيرند جهت ضعف قلب انفع باشد پس اگر ضعف قلب از رقت روح بود دنبه يك ساله تا دو ساله اولى بود 769 و اگر از غلظت 770 و كدورت روح و قلت او 771 باشد لحم اخف 772 انسب 773 - و 774 اطباى زمان ظن نموده‌اند كه ماء اللحم عبارت از شوربايسيت كه در آب 775 لحم را طبخ 776 دهند و چنين نيست بلكه ماء اللحم آنست كه از طبخ 777 لحم مدقوق خارج شود و سيلان يابد پس صاف كنند و تشرب نمايند - 778 مشك : حار و يابس در ثالثه است در جميع امور شبيه 779 به زعفران و به تفريح او نرسد و به جهت بيش و هلهل و قرون 780 سنبل ترياق عظيم النفع بود - و حر او را به كافور و يبس 781 او را بادهان رطبه 782 مانند روغن بنفشه و روغن گل تعديل نمايند - مومياى : حار در آخر ثالثه و يابس در اولى بود 783 و بخاصيت تقويت روح نمايد و لزوجت ممتنه او معين خاصيت باشد - نمام : چون حر و يبس 784 او را بروغن بنفشه تعديل كنند تا كه عطريت حرفت 785 و قوت نفاذه باقى ماند جهت تعديل روح دماغى مفيد بود و هرگاه كه مزاج او بلغمى باشد احتياج به تعديل نيست - و نفع او در روح قلبى مسموع 786 نه‌شده و ظن آنست كه درو نيز نافع بود به جهت صفاتى كه مذكور شد - نيلوفر : احكام او 787 قريب به احكام 788 كافور است مگر آنكه رطب بود و به جهت كثرت برودت و رطوبت در جوهر روح دماغى كلالى 789 و فتورى احداث كند الا وقتىكه در اعتدال محتاج تبريد و ترطيب بود و گمان آنست كه روح قلبى از ضرر او چون روح دماغى انفعال نيابد بلكه خاصيت و عطريت 790