اسحاق بن اسماعيل دهلوى

83

غاية الشفاء

و عمر جوان و بيمارىهاى گرم ازين معجونات هيچ ندهند بر سكنجبين بزورى و گلنگبين و قرص گل اختصار كنند و طعام مزورها ماش و كدو و قليه خيار و زيربا مغز بادام و تا سه هفته نگذرد دراج و مرغ خانگى ندهند مگر آنكه قوت ضعيف باشد و از پس چهل روز گوشت بره و بزغاله دهند و از اقسام ميوه انار بايد داد علاج ربع بلغمى آنست كه در ابتداى علت هيچ استفراغى قوى نشايد كرد از بهر آنكه ماده خام باشد و اگر اتفاق استفراغ شود قوى نكنند از بهر آنكه آنچه لطيف باشد خرج شود و آنچه غليظ باشد اغلظ و عسرتر بيرون مىشود هر بامداد ده درم گلنگبين عسلى اندر پانزده درم آب باديان و ده درم آب كرفس جوشانيده و صاف كرده بخورد و اگر طبع خواهد نرم كنند پنج درم تخم معصفر بر سر آب كنند و بخورند و اگر گلنگبين مسهل هر هفته يك بار خورد صواب باشد صفت گلنگبين مسهل تربد چهار درم زنجبيل نيم درم كسبفائخ نيم درم گلنگبين ده درم اين همه داروها بكوبند و با گلنگبين بسرشند اين جمله يك شربت باشد و اگر بيمار محرورى مزاج باشد و نحيف بدن و فصل تابستان بود ماء الجبن و شكر دهند تا طبع نرم شود و اگر حقنه نرم سازند صواب باشد و طعام از بهر نرم داشتن طبع از برگ چغندر و اسفاناخ پزند و با آبكامه جوش كنند و شورباى خروس پير و گنجشك بهتر باشد از ميوها انجير شكرى و مويز ؟ ؟ ؟ و اگر روز نوبت وقت سرما قى كنند با آب شبت و ترب و انگبين و نمك صواب باشد و اگر كسى را قى دشوارتر باشد ترب را بر آتش نرم بپزند و از يكروى نهند و لختى نمك نهند و ديگر ترب نهند همچنين سه رويه نهند و بامداد چنان كه بتوانند ازين ترب بخورند و طعام‌هاى شور و چقندر پخته بخورند يا خردل سوده و سكنجبين از پس طعام به آب نيمگرم بخورند رياضت و ماليدن آهسته سود دارد و مسام بكشايد اخلاط را نرم كند و هرگاهى كه نشان نضج پديد آيد مسهل قوى بخورد و اين ؟ ؟ ؟ از پس ظهور نضج در هر هفته يك بار بخورد صفت آن هليله سياه هليله كابلى از هريك هفت درم بسفائخ افتيمون از