بگذرد ازين مسهلات نشايد داد و شربت از پس مسهلات آب انار ترش و شيرين با آب آلو و سكنجبين و اگر حرارت قوى نباشد آب باديان تر صواب باشد و قى كردن در همه انواع ربع سود دهد و در ربع و موى طبع به شراب گل يا بمطبوخ هليله نرم كنند و اگر بحقنه نرم نخست استفراغ صواب‌تر باشد و در آغاز نوبت كه وقت حركت خلط باشد قى كردن سودمند آيد صفت مطبوخ مقى هليله زرد هليله كابلى از هريك هفت درم بنفشه پنج درم افتيمون و سناى مكى از هريكى چهار درم تخم ترب و تخم شبت از هريكى پنج درم تخم خرفه نيمكوفته تخم خربزه از هريكى پنج درم جمله را بپزند و بيالايند و مقدار صد درم يا پنجاه درم سكنجبين نيمگرم بياميزند و بنوشند و ابزارهاى مزورها صعتر و زيره و كرويا و دارچينى و پودينه باشد و چون قوت ضعيف بود دراج و چوزهء مرغ خانگى بريان كرده خورد و از هرچه ترى فزايد چون ترها و ميوه‌هاى تر و از شير و ماهى تازه و ثريد و جز آن پرهيز كنند و آب سخت سرد زيان دارد و هرگاهى كه اثر نضج پديد آيد اين جمله مسهلات و مدرات نفع دهد صفت مسهل كه اسهال بلغم كند تربد غاريقون هريك چهار درم حب النيل يك درم ايارج فيقرا چار دانگ نمك نفطى دو دانگ انيسون تخم كرفس هريكى دانگى و نيم حب كنند چنان كه رسم است در هفته ازين نوع مسهل بايد ساخت و در ميان هفته بايد فرمود صفت ماء الاصول كه از پس ظهور نضج بايد داد نفع دهد و ادرار بول كند بيخ كرفس بيخ باديان بيخ اذخر پرسياوشان انيسون از هريكى مشتى مصطگى تخم كرفس هريك دو درم جمله اندر يك من آب بپزند تا نيمه باز آيد بيالايند و هر بامداد چهل درم گرم كنند ده درم گلشكر در وى حل كنند و بدهند نافع آيد و اگر ماده سخت غليظ باشد و بغايت سرد بود از پس آنكه استفراغ كرده باشد شربتى قوى از ترياق بدهند و اگر روزگار زمستان باشد با مريض سردمزاج بود بعد استفراغ هر روز دو دانگ يا نيم درم ترياق يا مسروديطوس يا سحربتان يا ترياق اربعه شربتى دهند در آب باديان يا آب آبى كه اندران زيره و اساردن و حاشا پخته باشد و اندر تابستان