اسحاق بن اسماعيل دهلوى

50

غاية الشفاء

اندرين بيمارى سخت نافع است صفته بنفشه دو درم تربد سفيد مجوف يك درم رب اسوس نيم درم سقمونيا دانگى جمله را كوفته بيخته با پنج درم شكر سرخ در آب گرم بخورند تا اثر نضج سخت ظاهر نباشد اين مسهل نشايد داد صفت قرص گل از بهر حميات غب غير خالصه گل سرخ ده درم سنبل الطيب سه درم بيخ سوسن پنج درم تخم كاسنى و تخم خيار پاك‌كرده از هريك چهار درم قرص كنند شربتى يك مثقال و آنجا كه رطوبت و صفرا غالب‌تر نباشد و برابر بود اين قرص استعمال كنند صفت آن گل سرخ ده درم مصطگى يك درم مغز تخم كدو پنج درم گل ارمنى سه درم صمغ عربى پنج درم سنبل يك درم نشاسته سه درم مغز تخم خيار پنج درم رب اسوس سه درم شربتى يك مثقال است نوع ديگر قرص بنفشه تپ با سرفه خشك را مفيد آيد بنفشه ده درم تخم خشخاش پنج درم تخم كاسنى تخم خيار از هريكى دو درم كتيرا رب السوس از هريكى چهار درم هر بامداد يك مثقال با جلّاب بخورند و گاهى حاجت آيد چهار درم سقمونيا و هفت درم تربد زيادت كند و شربتى دو درم است و بسيار باشد كه بسبب ماده معده و سر پهلوها را احتياج با ضمده گرم‌كننده آيد تا خلط را به‌پزاند و معده را تقويت دهد صفت ضماد لادن سه درم باشد اندر روغن سوسن و روغن گل بگذارند از هريك روغن هفت درم باشد گل سرخ پنج درم رامك دو درم مصطگى دو درم همه را بكوبند در لادن گداخته بسرشته و هرگاهى كه معده خالى باشد ضماد سازند و اگر دو درم دارچينى و دو درم اشنه زياده كند قوىتر باشد و گرمابه در اول بيمارى زيان دارد رطوبت خام بگدازد و بدان موضع ريزد كه اندر وى عفونت پذيرد و بدين سبب عفونت زيادت گردد خلطى كه لطيف‌تر باشد بتحليل صرف شود و باقى كثيف شود و در آخر بيمارى كه اخلاط پخته شود و استفراغ كرده باشد سود دارد خاصة كه اندر پوست خارش و ؟ ؟ ؟ بترها پديد آمده باشد و اگر بابونه و اكليل الملك و مانند آن اندر آب بپزند و تن را بدان آب بشويند نهايت نيك‌تر باشد و چيزها كه ادرار بول كند پس از ظهور نضج تمام سودمند آيد