آب گوشت بزغاله و نخود و نان تازه و يا ردى است مانند خردل و سير و پياز و هر يك از اينها يا كثير الغذا است مانند زرده بيضه نيمبرشت يا معتدل الغذا است مانند مرق نخود با عسل و يا قليل الغذا است مانند ساير بقول چنانچه در اين جدول نموده مىآيد . * ذو الخاصيه * آنست كه تأثير آن در بدن به كيفيتى و امرى وراى كيفيات و امور ظاهره حسّيه و وهميه باشد بلكه به مناسبتى و امرى بسيار لطيف دقيق خفى مانند جذب مغناطيس و كهربا آهن و كاه را و تأثير فادزهر و سم در بدن كه تعبير از آن به صورت نوعيه نيز نموده‌اند و ليكن جذب مغناطيس و كهربا آهن و كاه را الطف و ادق و اخفى است از تأثير آن هر دو بلكه اين نمونه‌ايست از تأثير نفوس بعض اشخاص انسانيه در بعض ديگر از فرط محبت كه عشق نامند و فرط عداوت به سبب مناسبت و مجانست نفوس ايشان با هم و يا كمال عدم مناسبت و منافرت ايشان از هم كه تفصيل اين طولى دارد و محل گنجايش آن ندارد و بدان كه ذو الخاصيه اگر تأثير آن به موافقت است آن را فادزهر و ترياق نامند و الا سم و فادزهر و ترياق آنست كه تأثير آن در بدن و حرارت غريزى و قوا و ارواح به طريق موافقت و محافظت و تقويت و اعانت آنها به حدى باشد كه بر دفع و رفع نكايت و اذيّت سم موذى يارى و مقاومت نمايد چنانچه به تفصيل ان شاء الله تعالى مذكور خواهد شد و امّا آنكه افيون را ترياق مىنامند به مجاز است به جهت آنكه حافظ قوّت است و در اين امر با ترياق حقيقى اشتراك دارد . * غذاى ذو الخاصيه * آنست كه تأثير آن به ماده و صورت هر دو باشد امّا ماده غالب به نحو مذكور از فعل و انفعال و تأثير و تأثر مانند روغن گوسفند و گاو و شير با مغز گردكان و امثال اينها كه با وجود تغذيه احداث تفريح و دفع سميت مىنمايند . * دواى ذو الخاصيه * آنست كه تأثير آن به كيفيت و صورت هر دو باشد مانند فادزهر حيوانى و جدوار و حبّ الغار كه با وجود ترياقيت و دفع سميت و اذيّت سم احداث حرارتى غالب بر مزاج اصلى بدن مىنمايد . * غذا و دواى ذو الخاصيه * آنست كه تأثير آن به ماده و كيفيت و صورت هر سه باشد مانند تفاح و خمر كه با وجود تغذيه و احداث اندك كيفيتى غالب بر بدن تفريح و سرور مىآورد . * سم مطلق * آنست كه تأثير آن در بدن مخالف و ضد تأثير فادزهر باشد و به زودى بلامهلت حرارت غريزى و ارواح و قوا را فاسد و فانى سازد و فرصت فعل و انفعال ندهد مانند بيش و زهره افعى و مارهاى قوى و گزيدن آنها كه فى الفور مهلك‌اند . * دواى سمى * آنست كه تأثير آن به كيفيت و صورت نوعيه هر دو باشد و بعد از تأثير و تأثر با حصول اثر سميت احداث كيفيتى غالب بر كيفيت اصلى بدن نمايد مانند بنج سياه .