محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى دهلوى
72
مجربات اكبرى ( فارسى )
ديگر كه درد دندان و حركت آن را سود دهد ؛ ترپهله ، تركطه ، ماجوپهل ، كتهه ، لوده ، كه جمله نه داروست از هر يك ، يك توله ، نيله تهوتهه بريان نيم توله ، بلكه كسرى كم جمله باريك بسايند . ديگر ؛ خستهء زردآلو ، نمك هر دو را باريك بكوبند و به سركه بسرشند و بر دندان مالند يا در ضرس يعنى ؛ دندان مربع گذارند درد دندان ساكن شود و سركه با نمك در دهن گرفتن همين عمل دارد خواه سبب درد حرارت باشد خواه برودت اين مفيد است . ديگر ؛ كالا كوره سائيده بر دندان بمالند درد و جنبش را سود دهد . ديگر ؛ در ساعت درد دندان بنشاند ، بگيرند موترج دو حبه يا سه حبه در پاره پنبه پيچند و تر گردانند به قدر آب و بكوبند در ميان دو سنگ و بر دندان موجع نهند . دوائى كه درد دندان و كرم دندان را نفع دارد و بيرون مىآرد كرم بسيار باريك ؛ بابرنگ بكوبند و پنج شش پوطلى ببدند در پارچه و در آب بچوشانند پس يك پوطلى بگيرند و در دندان گذارند چون سرد شود و ديگر ؛ گذارند تمام كرم درون پوطلى رفته جمع مىشود و درد سبك مىگردد . ديگر ؛ مسى سپيد ، الايچى خرد ، زنجبيل ، لعبت بربرى ، نيله تهوته ، هر يك ، يك توله ، مصطگى رومى ، كباب چينى ، پهتكرى ، هر يك ربع توله ، يعنى ؛ سه ماشه ، آمله پنج عدد ، بيخ كنير سفيد يك و نيم توله ، اول نيله تهوتهه را در روغن بريان كنند و همه را كوفته ، بيخته ، بر دندان مالند درد دندان و حركت آن را نفع تمام دارد و فساد بن دندان را باصلاح آرد بدان كه مسى دواى مركب است و اكثر زنان بر دندان مىمالند و تركيب او بعض كبودست و بعض سپيدست ليكن در اينجا سفيد مطلوب است .