بسيار طبيعى است در چنين سفرنامه‌اى شاهد باشيم كه در بسيارى از موارد او از مشاهدات و بررسىهاى خود براى نگارش اثر حاضر استفاده كرده است . وى دربارهء كعبه مىنويسد : از قرار حساب متر ، كه اين حقير عرضا و طولا به دقت مساحت نموده ، طول كعبه 12 متر و عرض آن 9 متر و 7 دسيمتر و نصف است كه مجموع مساحت آن 114 متر و شش دسيمتر به استثناى جايى كه از چهار طرف شادروان اطلاق مىشود . گفتنى است كه نثر كتاب بسيار روان و بىعيب و به‌روز است و دليل آن اين - كه مؤلف در مدارس جديده درس خوانده و از نثر سنتى فاصله گرفته است . وى به ندرت ادبى مىنگارد و گاه‌گاه در وصف برخى از مناظر زيباى طبيعت از تعابير ادبى استفاده مىكند . هدف : ارائهء اطلاعات به زائران نويسنده بناى نگارش سفرنامه داشته ، نه مناسك . بنابراين ، نبايد تصوّر كرد كه « هداية الحجاج » به‌معناى هدايت حجاج به مناسك است . وى در جايى از كتاب تصريح مىكند : « و مقصود از ترقيم اين مختصر تحرير وقايع است نه تسطير مناسك » . بدين‌ترتيب هدف چيز ديگرى است . وى در مقدمهء كتاب دربارهء هدفش از تأليف كتاب مىنويسد : و اگر هموطنان من در اين اوراق به نظر تدقيق تأمّل نمايند و از اوضاع و احوال اهل ولايات خارجه و ممالك متمدّنه آگاه شوند ، خواهند دانست كه عالم تمدّن چيست و چگونه در اين عالم بايد زيست و حجاج بيت اللّه الحرام را نمونه‌اى از تكاليف مسافرت خطّهء حجاز از اين اوراق حقيقت طراز واضح و روشن مىشود كه در آن بلاد طريق مسالمت چيست و شاهراه نجات از كجا است . فى الجمله چون غرض اصلى از ترقيم اين مختصر تذكرهء حجّاج و مسافرين حجاز بود ، مناسب آمد كه اين كتاب را هداية الحجّاج نام نهد . ناگزير