جيرفتى مشهور شده . به‌هرحال دراج جيرفت به قدرى زياد است كه مىتوان گفت در هيچ‌جا اين‌قدر دراج يافت نمىشود . الحق شكارگاهى به خوبى اين نواحى نادر است . مرغزارهاى جيرفت نيز ممتاز و مشهور مىباشد . گاوميش و گاو در جيرفت زياد است . ايلات مهنى در جيرفت قشلاميشى مىكنند . طايفه‌اى از افشار كه آنها را ولىاشاقى گويند در اينجا سكنى دارند . چند خانوار از ايلات عرب كه در جيرفت منزل گرفته‌اند هنوز به لغت عرب تكلم مىنمايند . صاحب عقد العلى گويد جيرفت مدتها در دست عرب بوده و اسامى دههاى او بر اين معنى دلالت دارد مثل ابو حربى و جوابى و قعقاعى . و در توصيف جيرفت فصل مسطور در ذيل را مىنگارد : طيب هوا و لذت ماء و طرب‌انگيزى خاك جيرفت در جهان مثل است و از جملهء عجايب البلدان معدود است آن‌كه در كرمان شهرى است كه بر صحراى او نرگس رويد . و گويند وقتى ملك ارسلان شاه معروفى را به رسالت به حضرت سلطان سنجر فرستاده بود و سلطان احوال كرمان استعلام مىفرمود . در اثناى سخن گفت شنيدم در كرمان شهرى است كه در صحراى وى نرگس رويد . رسول عاقل بود گفت اى سلطان جهان ! نرگس و تير خاشاك هر دو به هم مىرويند . سلطان را آن نكته از رسول عجب آمد . و از خواص جيرفت اين كه در پنج فرسخى آن كوهى است كه آن را « ميژان » « 1 » خوانند ناحيتى نزه و لطيف به غايت سرد در فصل بهار و موسم گلزار خلد برين و نگارخانهء چين است . ارج النواحى فى غرايب نبته * الوان ورد فى الغصون مفتق شجر على خضر ترف غصونه * من مزهر او مثمر او مورق نسيم اسحار او در بدرقهء روايح ازهار روح را بنوازد و هزاردستان در سايهء گل نغمهء خويش با ساز مستان بسازد . و از خواص ولايت جيرفت ، ناحيت رودبار است و مرغزار بىنهايت كه چهارپاى مرده از آن مراعى زنده بيرون آيد . و از خواص جيرفت ، مسجد عمر است . بقعه‌اى كه گوئى

--> ( 1 ) - عقد العلى ( تصحيح على محمد عامرى ، تهران ، 1311 ه . ش ) ص 70 : ميزان .