محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2240
مرآة البلدان ( فارسى )
علينقى حكيم الممالك و آقا رضا خان آجودان مخصوص و محمد على خان امين السلطنه و خان محقق ( محمد حسن خان و جعفر قلى خان غلام بچهباشى و فرخ خان پسر مرحوم فرخ خان امين الدوله و آقا رضا ناظم خلوت و آقا - محمد على آبدارباشى و آقا ميرزا محمد و حاجى حسن آبدار و حاجى حيدر بودند و بندهء نگارنده نيز به اين شرف مستسعد بود . اما جلفاى ديگر از محلات خارج شهر اصفهان است . شاردن مسافر فرانسوى كه در زمان سلطنت شاه سليمان صفوى مقارن سنهء هزار و هفتاد و هفت هجرى در ايران بوده گويد : « بزرگترين محلات خارج شهرهاى دنيا جلفاى اصفهان است كه يك فرسخ طول و نيز يك فرسخ عرض آبادى آن است و آن عبارت است از دو محلهء جلفاى عتيق كه شاه عباس بزرگ بنا كرده و جلفاى جديد كه شاه عباس ثانى ساخته . جلفاى جديد از هر جهت امتياز و برترى بر عتيق دارد . كوچهها موسع و راست و در اغلب آنها اشجار غرس شده اما داخل خانههاى جلفاى قديم به واسطهء مكنت سكنهء آنجا بهتر است . در فصل زمستان على الاتصال آب در محلات جلفا جريان دارد ، اما در تابستان به نوبه و هفته است . پنج كوچهء عمده دارد كه امتداد آنها از مشرق به مغرب است . يعنى از كنار رودخانه به طرف كوه . به علاوه كوچههاى كوچك هست كه از جنوب به شمال ممتد و با آن پنج كوچه تقاطع كرده است . بازارى خوب و چند حمام و دو كاروانسرا و يك ميدان و يازده كليسا و يك مكتبخانه به جهت اطفال ذكور و يك مكتبخانه هم موسوم به كوزه وان كه مدرسهء دخترها مىباشد دارد . در جلفا يك اوك « 8 » رياست دين عيسوى را مىنمايد . كليساى جلفا سابقا به سبك معابد ارامنه ساده و بىنقش و آرايش بود . يكى از تجار ارامنه كه از جلفا به ايطاليا سفر كرده بود و كليساهاى آنجا را ديده در مراجعت كشيش را مجبور كرد تا حكم داد كليساى جلفا را به طرز معابد كاتوليك منقش نموده تصوير زياد از پيغمبران و ائمهء خودشان به ديوار رسم و سقف را منقوش ساختند و اين فقره خيلى اسباب وهن شده به اين معنى كه مسلمانها بهطور تماشا وارد معبد مىشوند و نمىتوان در را به روى آنها بست و از ديدن اين تصاوير عيسويان را لعن مىكنند كه به تماثيل و
--> ( 8 ) - Eveque به معناى اسقف است از كلمهء Episkopos يونانى .