رودخانه كوهى است زردرنگ . در سر كوه چشمه‌اى است موسوم به چشمه - على . دورهء مخرج آب تقريبا ده گره و آب آن پائين از سطح مثل ديگى كه در نهايت غليان و جوشش باشد . و گاهى از شدت جوش كف مىكند و به قدر يك وجب از سرچشمه بالا مىآيد و بعد فروكش مىكند . دايما به اين حالت است اما آبش گرم نيست و با وجود جوشش سرد است و شور . چشمهء على محمد : قريه‌اى است اربابى در سمت مشرق ملاير واقع متعلق به خوانين شاملو . زراعت آن بعضى از قنات مشروب مىشود و اغلب ديم است . سى خانوار رعيت اين قريه است . قلعهء خوبى محمد ولى خان سردستهء فوج كه از خوانين شاملو است در اينجا ساخته . چمن و اشجار دارد ، خيلى جاى باصفائى است . محل سكناى اهالى سرتپه است . ييلاق سختى مىباشد . در زمستان به قسمى برف مىگيرد كه راه عبور مسدود مىشود . اين قريه در سرحد كزاز واقع . مسجد و حمام مرتفع خوبى دارد . در بهار شكار كبك در آنجا پيدا مىشود . تا دولت‌آباد شش فرسنگ است . دو سه مزرعه دارد . كوههاى سخت در حوالى هست . چشمهء غلام : از مزارع ناحيهء فشارود قاينات قديم النسق و بلا سكنه است . چشمهء فرخار : از چشمه‌هاى شاه كوه كه ما بين سمنان و دامغان و گرگان واقع است مىباشد . اين چشمه به طرف دامغان جارى است و اغلب قراى خالصه و اربابى را مشروب مىسازد . چشمه فين : فين اسم دو قريه است از قراى كاشان واقع در دامنهء كوهى در يك فرسخى شهر است و مشهور به كوه دندانهء هفت كتل مىباشد . اين دو قريه را فين عليا و فين سفلى مىنامند و چشمه‌اى دارد كه بعضى آن را قنات دانسته‌اند . اگر چه چند پشته در آن محل كنده شده ولى ظاهرا چشمه باشد نه قنات . به‌هرحال فين از جاهاى باصفا و نزهت كاشان و در همه‌جا معروف است . آب چشمه تقريبا ده سنگ مساحى است و در جلو آن سلاطين صفويه عمارات عاليه بنا كرده‌اند و باغات بسيار ممتاز طرح نموده . نيز به حكم