محمد حسن خان اعتماد السلطنه

2208

مرآة البلدان ( فارسى )

چشمهء زورق : مشهور به گنداب در سمت شرقى ملاير و در دامنهء كوه واقع است . قنات مختصرى دارد . اغلب زراعتش ديم است . اين آبادى اربابى و متعلق به خوانين شاملو است . در زمستان از كثرت برف و شدت سرما عبور از اين محل مشكل مىباشد . مرتع بسيار خوب و در بهار هوائى خوش و صفائى دارد . تازه باغات در آن احداث كرده و اشجار نشانيده‌اند . مسافت آن تا شهر دولت‌آباد شش فرسنگ است . چشمهء سادات : از عماديهء كرمانشهان كه به ماهىدشت مىروند در سمت چپ راه قريه‌اى است موسوم به چشمهء سادات . چشمه‌سار : از مزارع كوهستان بلوك زرند كرمان است سيزده خانوار رعيت دارد . چشمهء ساركروكوئيه : از چشمه‌هاى طغرل جرد بلوك زرند كرمان است . چشمهء سبز : در بلوك گلمكان خراسان واقع است در سمت شمال شرقى نيشابور و مسافت آن تا شهر نيشابور هفت فرسنگ . و عبارت است از درياچه‌اى كه هزار قدم دورهء آن است و آب چند چشمهء كوچك از اطراف در او جمع شده و در خود درياچه هم چشمه‌ها هست و زياده از چهار سنگ آب از اين درياچه به سمت گلمكان جارى است . قصبهء اسجيل كه چهار خانوار سكنه دارد در حوالى چشمه سبز است . از هر قسم شكار در اين نواحى بسيار است . فضائى كه چشمه سبز در آن واقع شده محوطه‌اى است كه تقريبا پنج هزار قدم دور آن مىباشد . آب چشمه سبز از كوه پربرفى كه مشرف به نيشابور است جارى مىباشد . در درياچهء چشمه سبز ماهيهاى بزرگ سياه و مرغابيهاى زياد ديده مىشود . اطراف چمن و نىزار است . صاحب نزهة القلوب چشمهء سبز را بحيره مىنامد و گويد اين بحيره به ولايت خراسان به حدود طوس است . دورش يك فرسنگ بود . از آن دو جوى بزرگ به نيشابور مىرود و هريك زياده از بيست آسياگردان بود و هيچ ملاحى بحيره را نتواند بريد و به قعرش نيارد رسيد و حكايت اسب كه از آنجا برآمد و يزدجرد را بكشت مشهور است .