محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1472
مرآة البلدان ( فارسى )
تغييرات در امور دولتى داده دستخط آفتاب نمط حاوى آن مطالب شرف صدور يافت كه صورت آن تيمنا دراين محل درج مىشود : صورت دستخط جهان مطاع مبارك اصل مهام دولتى عبارت از وزارتخانههاى سهگانهء عسكريه و ماليه و خارجه است كه اگر انتظام آنها بر وجه كمال باشد باقى شعبههاى امور دولت بر وفق صواب خواهد بود و امروز ادارهء مهام وزارتهاى ثلاثه هريك در دست يكى از چاكران بزرگ دربار شوكتمدار همايون ماست كه به حسن كفايت و دولتخواهى هركدام از آنها ، به فضل الله تعالى ، كمال وثوق و اعتماد را داريم و مراتب عقل و دانش آنها را به تجربت رسانيدهايم و اكنون به حمد الله از نظم و پيشرفت مهام مزبوره كمال اطمينان براى خاطر همايون ما حاصل است و چون با اين همه باز وارسى هريك از امور وزارتخانهها و غيره را از چند سال تا به حال نظر به مصالح ملكيه به نفس نفيس همايون خود مىفرموديم ديگر براى ما فرصت آن باقى نبود كه افكار عاليهء ملوكانه را در مهام خطيرهء ديگر كه خاصه قشون سلطنتى است مصروف داريم به اين جهت بسيارى از خيالات بزرگ عالى بر حالت تعطيل مىماند و الحق دريغ دانستيم كه اوقات گرانبهاى ما زياده بر اينها در اشتغال به آن امور كه بعون الله در حوزهء توانائى چاكران بزرگ نيز قرار مىتواند يافت صرف شود ، لهذا در ابتداى اين سال خجسته فال اودئيل اراده فرموديم كه وقت همايون خود را بيشتر از آنكه بود براى خصايص شئون سلطنتى كه تنها در تحت اقتدار سلطنت متصور است خالص داريم . بهطورى كه ملاحظه فرموديم اصول اين معنى در ضمن دو قرار جديد مضمر بود : يكى آنكه بر شأن و استقلال اين سه وزارت عمده كه داراى مهمات امور دولت است بيفزائيم و آنها را در كفالت امور دولت و اجراى خدمات ملك و ملت متفق و معين يكديگر قرار دهيم بهطورى كه از نهايت اتفاق